هدف از دادن پول تو جیبی چیست؟

زمان مطالعه: 6 دقیقه

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه تلوزیونی دالان از شبکه پنج.

بحث اصلی این است که چرا اصلاً پول تو جیبی باشد؟

اگر قرار هست فرزند کارآفرینی بار بیاوریم، باید این فرزند کارآفرین ما یک سری ویژگی‌ها داشته باشد و یکسری مهارت‌ها در رابطه با ویژگی‌ها که شامل: ریسک‌پذیری، خلاقیت، استقلال‌طلبی و آیتم‌های مختلف دیگری است که در برنامه‌های قبلی در رابطه با آن صحبت کرده‌ایم.

اما یکسری مهارت‌ها وجود دارد که فرزند ما باید از کودکی یاد بگیرد:

مهارت کسب و کار، مهارت خرج کردن، مهارت مباحث مالی و در کل هدفی که از دادن پول تو جیبی به بچه‌ها داریم، ایجاد ذهنیت اقتصادی است، تا با این تفکر رشد پیدا کند و هوش اقتصادی‌اش افزایش پیدا کند.

پرسش مجری: یکی از بینندگان عزیز پرسیدند که پسر من 1 سال و ۴ ماه است که پدرش را از دست داده است. از نظر روانشناسی پول تو جیبی دادن کار درستی است؟

پاسخ دکتر امیر آتشانی: سن کودک را اعلام نکرده‌اند. اما پول تو جیبی دادن به فرزندانی که پدرشان را از دست دادند، حتماً باید از طریق والد انجام گیرد. به هیچ عنوان از دیگران به خاطر محبت به این کودک نباید پولی به او بدهند یا اینکه پول تو جیبی برایش مشخص بکنند. واقعیت این است که پول نمی‌تواند خلاء عاطفی را جبران کند و محبت با پول نقش پدر را در ذهن بچه خراب می‌کند.

در آینده اگر این فرد بخواهد نقش پدر یا نقش همسر ایفا کند تصورش این هست که تنها این نقش، نقش مادی و مالی هست. حتماً به کودک خود مثل کودکان دیگر به پول تو جیبی بدهند. میزان آن را خودشان مشخص می‌کنند اما نکته اصلی هم این است که باید فقط توسط مادر پرداخته شود.

پرسش مجری: از چه زمانی دادن پول تو جیبی مناسب است؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: از زمانی که کودک درک درستی از پول داشته باشد. سنی که مناسب تشخیص داده شده است بین ۴ تا ۸ سال است که در مباحث علمی عنوان شده است.

ممکن است یک کودک از 3 سالگی درک درستی از پول داشته باشد با توجه به ویژگی‌های بچه می‌توانید دادن پول تو جیبی را شروع کنید. اما مثلاً خانواده‌ای که از 2 سالگی برای بچه خود قلک می‌خرند. بچه در این سن درک درستی از پول ندارد و تنها از صدای انداختن سکه در قلک لذت می‌برد و در نتیجه مهارت‌های مدنظر ما در کودک پرورش نمی‌یابد.

نکته مهم در پول تو جیبی دادن، میزان آن و فاصله زمانی آن است.

مثلاً برای کودکمان که کلاس اول است باید مخارج کودک را در نظر بگیریم.مثلاً خودش داخل مدرسه باید تغذیه خریداری کند و یا اینکه خانواده‌ای با فرزند خود صحبت می‌کند که میزان پول تو جیبی که به او می‌دهد برای کل مخارج تغذیه و لوازم‌تحریر  است.

مثلاً اگر مدادش تمام شد خودش باید از پول تو جیبی خودش مداد تهیه کند. یکی از نکات بسیار مهم در زمینه ارائه پول تو جیبی این هست که ما باید قدرت تصمیم‌گیری را در فرزند خود ایجاد کنیم. یعنی اگر من پول تو جیبی را به فرزندم دادم و او کل پول را هزینه کرد و هزینه نابجایی کرد. باید با او صحبت کنم و به او پیشنهاد بدهم که این کار را انجام ندهد. اما نمی‌توانم برای او حکم کنم که به هیچ وجه نباید این کار را انجام بدهد.

هدف ما این هست که با دادن پول تو جیبی ویژگی‌ها و مهارت‌های مختلف را در فرزندمان پرورش بدهیم.

مثل: استقلال‌طلبی، اعتماد به نفس و قدرت تصمیم‌گیری و مهم‌ترین چیز ذهنیت اقتصادی را ایجاد کنیم. اگر بخواهیم به طور مداوم فرزندمان را بازخواست کنیم که پولش را صرف چه چیزی کرده است؟ چرا این مقدار خرج کرده‌ای؟ نه تنها به هدفمان نمی‌رسیم، بلکه لطمات زیادی به فرزند خود وارد کرده‌ایم.

پرسش مجری: اگر خانواده تغذیه را در کیف فرزند بگذارد. باز هم برای فرزند مدرسه‌ای نیاز به پول تو جیبی هست؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: هدف ما از دادن پول تو جیبی چیز بزرگ‌تری است. ما پول توجیبی به بچه می‌دهیم تا استقلال پیدا کند. پول توجیبی می‌دهیم تا اعتماد به نفس بچه بالا برود.

مثلاً اگر بوفه مدرسه خوراکی خاصی داشته باشد، بچه ما این توانمندی را داشته باشد که برود و آن را برای خود خریداری کند.

اگر در این زمان کودک ما به این نتیجه برسد که خوراکی که مادر برای من گذاشته است، سالم‌تر است پس من این خوراکی را نمی‌خرم و به این صورت پولم را ذخیره می‌کنم. هدف ما از دادن پول تو جیبی رسیدن به این هدف است.

اگر فرزند ما پول نداشت و چیزی نخرید هنر نیست؛ هنر این است که پول داشته باشد و بتواند تصمیم بگیرد که چیزی را بخرد یا نخرد.

پرسش مجری: یکی از بینندگان پرسیدند که دخترم قلکی دارد. او می‌گوید با پول‌هایم تبلت بخرم من می‌گویم نه گوشواره بخریم. چه کار کنیم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: توصیه من این است که بگذارید کودک خودش انتخاب کند. همه ما زمان‌هایی بوده که تصمیم با خودمان نبوده و با خود می‌گویم ای کاش در آن زمان خودم تصمیم می‌گرفتم.

خرید طلا به عنوان یک سرمایه کار ارزشمندی است اما ما می‌خواهیم قدرت تصمیم‌گیری را در فرزندمان ایجاد کنیم. لذت جمع کردن و خرج کردن پول را بچشد و ذهنیت اقتصادی در او ایجاد بشود.

در چنین مواقعی باید اجازه بدهیم فرزندمان خودش انتخاب کند.

ما پیشنهاد خود را می‌دهیم و مزایای آن را به فرزندمان می‌گوییم اما تصمیم نهایی با خود کودک است.

اما نکته مهم این هست که تا زمان این اجازه را بدهیم که ضرری به فرزندمان وارد نشود. قطعاً ما اجازه نمی‌دهیم که فرزندمان با پول توجیبی سیگار بخرد.

در رابطه با تبلت نیز همین طور است. تبلتی که مختص کودکان باشد، سیم کارت نخورد و فضای امنی داشته باشد برای کودک مشکلی ایجاد نمی‌کند؛ اما زمانی که ممکن است خطری برای فرزند داشته باشد، پدر و مادر می‌توانند قاطعانه مقابل کودک بایستند.

در جلسات قبلی عنوان کردیم زمانی که کودک را به محل کار خود می‌بریم، باید زمان آرام می‌باشد. زمانی نباشد که از کودک بخواهیم دست به سینه یک جا بنشیند، اگر زمانی که کودک را به محل کار خود می‌بریم، چند مسئولیت کوچک به او بدهیم خیلی مفید است.

پرسش مجری: یکی از بینندگان عزیز پرسیدند که فرزندی دارم که خیلی علاقه‌مند به جمع کردن پول هست. مثلاً اگر بخواهم برایش لباسی بخرم می‌گوید پول را بگذار در حسابم. با این کودک چه کنم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: ما معتقدیم که در حوزه اقتصادی به همان میزان که جمع کردن مهم است. خرج کردن نیز مهم است. این کودک تنها در یک زمینه از هوش اقتصادی درست عمل می‌کند.

اگر بچه ما حسابگر است این کار او ارزشمند است.

مثلاً لباس مناسب دارد و نمی‌خواهد لباس دیگری بخرد. اما اگر لباس مناسب ندارد و نیاز به لباس دارد اما باز هم اجازه نمی‌دهد که برای او لباسی تهیه کنند باید کودک تحت نظر مشاور قرار بگیرد و بر روی هوش اقتصادی او کار بشود، چون در غیر این صورت در بزرگسالی و مشکلات زیادی دچار می‌شود.

پرسش مجری: چه کاری می‌توان برای این کودکان انجام داد تا در بزرگسالی دچار خساست نشوند؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: می‌توانیم پیشنهاد‌هایی به فرزندمان بدهیم. مثلاً به کودک بگوییم یک شب ما را شام ببر بیرون و مهمان کن به این صورت کودک را در شرایط خرج کردن قرار داده‌ایم. شاید واقعاً لباس برای کودک جذابیتی ندارد اما باید بخشیدن، هدیه دادن و خرج کردن را به او یاد بدهیم.

پرسش مجری: یکی از بینندگان عزیز پرسیدند من روزی 2000 تومان به کودکم می‌دادم یک روز که 1000 تومان دادم، 4000 تومان از کیف خودم برداشت و روز دیگری که به 1000 تومان دادم، ۲۰۰۰ تومان از کیف همکلاسیش برداشت چه کار باید بکنم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: پول برداشتن از کیف دیگران عاملی است که ریشه در موارد دیگری دارد. اگر ما قرار گذاشتیم که هر روز 2000 تومان به کودکمان بدهیم. پس نباید یک روز 1000 تومان بدهیم!

اگر پولی که به فرزند ارائه می‌شود کمتر از نیاز او باشد، بعضی از کودکان دوست دارند در مدرسه برای دیگران خرید کنند. به همین خاطر از کیف پدر و مادر پول برمی‌دارد و می‌رود به مدرسه و بقیه دوستانش را مهمان می‌کند.

لذت دفعه اول این کار باعث می‌شود که به این کار ادامه بدهد. اما یکی از مهم‌ترین دلایل برای این کار این هست که مادر خودش قانون را رعایت نکرده است. اگر قانونی برای کودک می‌گذاریم خودمان باید به آن پایبند باشیم.

کتاب‌های انتشارات فرزام برای پرورش فرزندانی توانمند و باهوش:

مجموعه پرورش ذهن کودک(هفت جلدی)[نسخه چاپی]

مجموعه کتاب داستان(3 جلدی)(نسخه چاپی)

راهکارهای ایجاد تفکر منطقی در کودک(نسخه pdf)

بازی پدیده‌ای شگفت انگیز(نسخه pdf)