زمان مطالعه: 4 دقیقه

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه تلوزیونی دالان از شبکه پنج سیما.

پرسش مجری: ما چطور می‌توانیم فرزندان خود را مسئولیت پذیر کنیم؟

پاسخ خانم دکتر امیرآتشانی: ما مسئولیت پذیری را به این جهت انتخاب کردیم که یکی از ویژگی‌های فرد کارآفرین است. و اگر قرار است فرزندی کارآفرین پرورش بدهیم، باید یکسری ویژگی‌ها را در او از زمان کودکی ایجاد کنیم.

یکی از مهم‌ترین آن‌ها مسئولیت پذیری است. مسئولیت‌پذیری را از کودکی از سن 2/5 یا 3 سالگی می‌توانیم شروع کنیم.

اما اگر خانواده‌ای تا سن ۵ سالگی کودک هنوز شروع به آموزش مسئولیت پذیری به او نکرده است. حتماً دیگر باید شروع کنند؛ چون باید شرایطی را ایجاد کنیم که فرزند ما یاد بگیرد.

ما در هر بحث علمی که بخواهیم ارائه بدهیم، هم نگرش را داریم و هم دانش را. در بحث فرزند کوچک ما، ابتدا باید نگرش مسئولیت پذیری را در فرزندمان ایجاد کنیم. هم با رفتار خود به عنوان پدر و مادر و هم با وظایفی که از فرزند می‌خواهیم.

سرفصل‌های این مقاله
مهم‌ترین چیزی که در شروع کودکی در نظر می‌گیریم، انگیزه است.

برای اینکه فرزند ما این مسئولیت پذیری را احساس کند.

نکته دوم پذیرش تبعات رفتاری است.

مثلاً ما از فرزند ۵ ساله بخواهیم کفشش را خودش بپوشد. اما بعضی از مادرها با ایجاد حس گناه در فرزند این کار را انجام می‌دهند که به هیچ عنوان توصیه نمی‌کنیم. فرزندمان باید کفش را خودش بپوشد. چون باید توانمند و بزرگ شود و مسئولیت‌های بزرگ‌تری به دوش بگیرد نه برای اینکه مادرش پیر نشود و یا این‌که گناهی نکرده باشد.

نکته بعدی احترام گذاشتن به دیگران است.

کسی که به دیگران احترام می‌گذارد یکی از پله‌های مسئولیت‌پذیری را طی کرده است. ما در راستای ایجاد فرزندی کارآفرینی و ایجاد مسئولیت پذیری باید احترام گذاشتن را به او بیاموزیم.

مادری که خود احترام به دیگران می‌گذارد می‌تواند احترام گذاشتن را به فرزندش بیاموزد. احترام گذاشتن به بزرگ‌ترها، احترام گذاشتن به دیگران را فرزندان از 2 سالگی از پدر و مادر خود می‌آموزند.

نکته بعدی در رابطه با مسئولیت پذیری، امانت‌داری است.

نگهداری یک وسیله برای ما خیلی مهم است و درست استفاده کردن از آن؛ چون قرار است که فرزند ما یاد بگیرد تا پولش را درست نگهداری و درست از آن استفاده کنند. زمانی که کودک ما کتاب را از دوستش امانت می‌گیرد باید بداند که درست از آن نگهداری کند و درست از آن استفاده کند.

آموزش استفاده درست و نگهداری درست از وسایل باعث می‌شود بعداً در حفظ منافع ملی کوشا باشد که یکی از بخش‌های مهم هوش اقتصادی است.

یک موضوعی که شاید فراموش شده باشد این است که خانواده‌های سنتی بیشتر از نگاه به جای کلام استفاده می‌کردند؛ مثلاً اگر فرزندی یک وسیله را پرت می‌کرد و مادر قبلاً درباره آن به کودک تذکر داده بود، این بار فقط به کودک نگاه می‌کرد و بعد به وسیله.

ناخودآگاه تأثیر این نگاه بیشتر از صحبت کلامی بود. معلم‌های قدیمی و پدر و مادرهای قدیمی خیلی بیشتر از این ابزار استفاده می‌کردند. اما امروزه استفاده از نگاه خیلی کمتر شده است. توصیه ما این است که بیشتر استفاده کنند چون قاعدتاً تأثیر بیشتری می‌گیرند.