پرورش خلاقیت با استفاده از روش«چی میشه اگه»

زمان مطالعه: 6 دقیقه

این فایل ادامه فایل پرورش خلاقیت با استفاده از روش رویدادهای اتفاقی است.

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه رادیویی از رادیو مادر.

نیاز به افرادی با ذهن پویا، خلاق و توانا در زندگی پرمسئله‌ی امروز و پیچیده‌ی فردا، رسالتی بزرگ بر دوش ما مادران نهاده است، که هرچه بیشتر در تعمیم فرهنگ غنی تفکر و خلاقیت بکوشیم کم است.

واقعاً فردا دیره، هم‌اکنون آغاز کنیم و به استقبال دنیایی سرشار از امید و آرزو بشتابیم و خلاقیت فرزندانمان را زیاد کنیم.

راهکارهای مختلفی برای پرورش خلاقیت است که در این برنامه‌ها خیلی از راهکارها را تا الآن گفتیم.

امروز می‌خواهم تکنیک «چی میشه اگه» را برای شما ارائه بدهم.

در این تکنیک به طور کلی، دیدگاه افراد را، دیدگاه قالبی آن‌ها را می‌خواهیم تغییر بدهیم. برای اینکه خلاقیت افزایش پیدا کند قطعاً باید فکر از حالت قالب‌های ذهنی که قبلاً داشته و شرایط موجود، پیش‌فرض‌ها، عادت‌ها، و استانداردهایی که قبلاً داشته، آزاد شود.

تا بتواند موضوع‌ها را از زاویه‌های مختلف ببیند و ایده‌های جدیدی را در ذهنش طراحی کند. بر همین اساس تکنیک امروز را که تکنیک چی میشه اگه اسمش هست و واقعاً کمک شایانی برای آزادسازی فکر است، برای جمع‌آوری ایده‌های جدید می‌خواهیم ارائه بدهیم.

در این روش توصیه می‌شود برای یافتن ایده‌های جدید از سوالات تیپ چی میشه اگه استفاده کنیم. این بازی را این‌قدر ادامه بدهید که برای شما به صورت عادت دربیاید.

مثلاً یک سره از خودتان سوال کنید و از فرزندتان سوال کنید چی می‌شد اگه قد همه‌ی مردم یکسان بود؟

چی می‌شد اگه همه کتاب‌ها مجانی ارائه می‌شد؟

اگر هفته‌ها به جای ۷ روز ۸ روز بود چی می‌شد؟ در آن یک روز اضافه چه کار می‌کردیم؟ شما واقعاً روز اضافه‌تان چی می‌شد؟

چی می‌شد اگه واقعاً هر کی دروغ می‌گفت روی دماغش مو درمی‌آورد؟

چی می‌شد اگه فرش‌هایمان مثل آب مایع بود؟

سعی کنید برای پاسخگویی از جنبه‌های مختلف این مسائل را ببینید.

این بازی‌ها شاید به ظاهر بازی‌های ساده‌ای باشد که می‌تواند بیان شود، ولی واقعاً بازی‌هایی هست که به رشد خلاقیت فرزندمان کمک زیادی می‌کند.

یکی دیگر از روش‌هایی که ما می‌توانیم برای پرورش استعداد خلاقیت فرزندمان به کار ببریم، روش ارتباط اجباری هست.

این روش، این‌طوری بیان شده است که میشه رابطه‌ی اجباری و تحمیل شده‌ای، بین دو یا چند چیز یا چند فکر ایجاد کرد. دو چیزی که معمولاً هیچ ارتباطی با هم ندارند، یا مربوط ساختن آن‌ها در حالت عادی اتفاق نمی‌افتد.

ولی ما می‌خواهیم دو تا چیزی را که هیچ ارتباطی با هم ندارند و مفهوم تازه‌ای را ایجاد می‌کنند، به هم ربط بدهیم و یک مفهوم جدید بسازیم.

در این روش (چی میشه اگه)، فکر ما و خلاقیت ما می‌تواند به ما خیلی کمک کند. این روش مبتنی بر اندیشه است. هر فکر یا شبهه‌ای ترکیب جدیدی از امور می‌تواند بسازد.

آسان‌ترین راه برای انجام این روش، استفاده از جدول است.

شما می‌توانید یک جدول چند در چند مثلاً جدول ۵ در ۵ طراحی بکنید و در ستون آن یک سری کلمه بنویسید. اولین ستون، اولین سطر هم یک سری کلمه دیگر با رویکرد متفاوت مثلاً، اگر در اولین ستون شما اشیا را نوشتید، مثلاً گذاشتید میز، تلفن، جوراب، تابلو، و الی آخر چیزی که دوست داشتید، در سطر می‌توانید رنگ‌ها را بنویسید. می‌توانید صفت‌ها را بنویسید؛ حالا مثلاً گرم، شاد، و الی آخر.

ترکیب این‌ها کلمات جدیدی را به ما می‌دهد که می‌تواند فکر کردن در مورد آن جمله‌سازی با آن‌ها، داستان‌پردازی با آن‌ها و یا توجیهش کمک بکند.

به پرورش تفکر خلاق، و ذهن خلاق نقطه تلاقی هر کدام از این‌ها ترکیب و مفهوم تازه‌ای را می‌سازد.

مثلاً جوراب عصبانی، مثلاً میز خوشمزه، و الی آخر.

در این‌ها ما تصورات جدیدی را برای کودک ایجاد می‌کنیم. در این روش افرادی که دارند این کار را انجام می‌دهند چه مادر چه کودک، برای یافتن ارتباط بین دو تا چیز نامأنوس باید فکر کنند. به این ترتیب است که ایده‌های جدیدی به ذهنشان می‌رسد.

قطعاً همه شما کلاغ سپید را دیدید. کتاب‌هایی هستند که موجود است.

این کتاب‌ها، ترکیب دو تا کلمه‌ی نامأنوس را به ما می‌دهد. این دو تا کلمه را اغلب می‌توانیم به راحتی از این روش استفاده کنیم و بهره خوبی از آن بگیریم. این روش برای کودکان خیلی مفید است و خلاقیت آن‌ها را بالا می‌برد.

چرا می‌تواند به صورت یک سرگرمی و یک بازی باشد و مداوم کودکان کلمه‌های جدیدی را بسازند و سرگرمی‌های جدیدی را برای این کار داشته باشند. این دیگر به طبقه شما به عنوان یک مادر برمی‌گردد که ستون‌ها و سطرها را از چه چیزهایی پر می‌کنید.

شما می‌توانید از اسم گل‌ها و رنگ‌ها استفاده کنید، اشیا و اسم حیوانات را استفاده کنید و الی آخر. حتی اشیا را دسته‌بندی کنید و وسایل کشاورزی در کنار مثلاً تخصص‌های مختلف پزشکی، چیزی که واقعاً خیلی نامأنوس به ذهنمان می‌آید.

ولی شاید ترکیب‌های آن با هم برای کودکان ترکیب‌های خنده‌دار و شادی را ایجاد بکند و هم می‌توانند بهتر در مورد آن فکر کنند.

روش‌های دیگری هم برای پرورش خلاقیت وجود دارد. از این روش‌های ترکیبی، یک روش دیگری وجود دارد. در این روش می‌آییم از اتصال و همراهی استفاده می‌کنیم.

دو چیز به ظاهر بی‌ربط که واقعاً هیچ ربطی به هم نداشتند، گونه‌های دیگری از همین ارتباط اجباری هست، ولی مدل آن یک کوچولو فرق دارد.

در این شیوه، ما بیشتر از فعالیت‌های استعاری و تمثیلی استفاده می‌کنیم یعنی شباهت‌ها و موارد دیگر.

شباهت کلمات را هم در مقایسه چیزها به کار می‌بریم.

حالا اگر بتوانید دوتا چیزی را که ظاهراً هیچ شباهتی با هم ندارند، انتخاب کنید و بیایید آن‌ها را با هم مقایسه بکنید چه اتفاقی برایتان می‌افتد؟ یک فکر تازه حتماً می‌دهد به ما که خلاقیت ما را افزایش می‌دهد، مثلاً اگر من بخواهم میز را با تفاوت‌ها و شباهت‌های آن با یک پرنده در نظر بگیرم.

مثلاً یک پرتغال را تفاوت‌ها و شباهت‌های آن را با مثلاً یک ستاره در نظر بگیریم، در این وضعیت، در خلال استفاده از این ارتباط‌ها قاعدتاً تخیل شما هم شکل پیدا می‌کند.

 ین فکرهای تازه‌ای که از این افکار ناآشنا و ارتباط‌های ناآشنا دارد به ذهنتان می‌رسد، برای ایجاد خلاقیت خیلی برای شما کمک کننده است.

در این مشابه‌ها و تشابه پیدا کردن‌ها، خیلی تفکرهای خلاق می‌تواند ایجاد شود. اگر چیزی نداشتید برای تشابه پیدا کردن حداقل این هست که می‌توانید مشابه هم توصیف بکنید.

همان‌قدر که یک میز می‌تواند زیبا باشد، یک پرنده هم زیبا است. همان‌قدر که یک پرتقال می‌تواند درخشان باشد یک ستاره هم می‌تواند درخشان باشد.

یعنی به جای اینکه اینجا من بخواهم صفت‌های خاص مشابهی پیدا کنم، می‌گردم دنبال صفت‌های مشابهی که برای آن‌ها وجود دارد.

خب واقعاً فراموش نکنید که شما برای بردن به دنیا آمدید نه باختن.

پس حتماً در مسیر پرورش کودکی خلاق برنده هستید. مطمئن باشید و به راهتان ادامه بدهید.

ادامه این مطلب را در پرورش خلاقیت با استفاده از اصول تفکر خلاق تورنس (فایل شماره ۱) بخوانید.

برای آموزش مهارت‌های اجتماعی به فرزندان خود می‌توانید از کتاب‌ها و انیمیشن‌های زیر استفاده نمایید:

باهوش خوش‌‌رو (نسخه چاپی)

باهوش خوش‌رو (نسخه pdf)

انیمیشن‌های آموزشی مهارت‌های اجتماعی