خاطره‌ سازی برای کودکان

زمان مطالعه: 5 دقیقه

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه صوتی از رادیو ایران.

پرسش مجری: خاطره‌هایی که الان در ذهن ما هست بخشی از آن مربوط به دوران کودکی و نوجوانی ما است. و آن خاطره‌های که نخواهیم روی خوش به آن‌ها نشان دهیم هم در ذهن ما ثبت شده است. 

کودکان ما هم آنچه که امروز می‌بینند و تجربه می‌کنند خاطرات فردای آن‌ها است. چه کار کنیم که خاطرات خوبی کودکانمان داشته باشند‌ و چه طور می‌توانیم در هر شرایطی برای کودکان خاطره سازی کنیم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: ما امروز می‌خواهیم در مورد خاطره‌ سازی برای کودکان به عنوان یک مقوله‌ی مهم صحبت کنیم.

اینکه بتوانیم خاطرات اثربخشی را برای کودکان داشته باشیم. و این خاطرات در بحران‌های نوجوانی، جوانی و بزرگسالی کمک کند به حال روحی خوب افراد.

ما باید سعی کنیم در دوران کودکی خاطرات بسیار خوبی را برای کودکمان داشته باشیم.

وقتی که دو بزرگسال از هم ناراحت می‌شوند به خاطرات خوب گذشته فکر می‌کنند. و راحت تر این قضیه را حل می‌کنند و کینه‌ای شکل نمی‌گیرد.

اگر ما بتوانیم این کار را برای کودکمان انجام دهیم، بسیار بر سلامت روان فرزندمان اثر مثبت گذاشته‌ایم.

داد زدن، نصیحت کردن، صحبت در مورد مسائل منفی و این موارد را سعی کنید نداشته باشید. چون یکی از سم‌های زندگی نصیحت کردن است.

خیلی خوب است که ما در مورد موارد مثبت زندگی کودکمان صحبت کنیم و در مورد موارد منفی خیلی کم صحبت کنیم.

من معتقد هستم که، اصلا نباید صحبت کرد و با یک اخم و نگاه خیره و محرومیت از نگاه. هر کدام از این‌ها در جایگاه خودش می‌تواند مفید باشد تا مشکل حل شود.

گفت و گو را برای لحظات لذت بخش بگذارید و برای موارد مثبت و حس خوب و مثبت دادن.

ما به مقوله‌ی خاطره‌ سازی از چند بعد می‌توانیم نگاه کنیم. مهم ترین قسمت این است که وقتی خاطره‌ سازی برای کودکان انجام می‌دهیم، از آنها بخواهیم که آن خاطره را تعریف کنند.

در اینجا داریم روی هوش کلامی آنها کار می‌کنیم و حافظه‌ی فعال دیداری و شنیداری و تخلیه‌ی هیجان است. و کم کم به کودک کمک می‌کند که کنترل هیجان داشته باشد.

کنترل هیجانی یکی از مهارت‌های اجرایی مغز است که از زمان به دنیا آمدن تا ۱۲ سالگی در مغز شکل می‌گیرد.

ما برای خاطره‌ سازی در حوزه های ادراکی، اجتماعی و عملکردی کار می‌کنیم.

پرسش مجری: کودکان از چه سنی ریز خاطرات در ذهن‌شان می‌ماند؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: بعد از ۲ سال، مغز انسان طوری طراحی شده است که ما قبل از ۲ سال را یادمان نمی‌آید. مگر در موارد استثنا که یک انسانی باشد ولی، قاعدتا انتظار نداریم که قبل از ۲ سالگی را یادشان باشد. ولی بعد از ۲ سالگی یواش یواش در ذهن‌شان می‌ماند.

داشتن کودک بیش فعال سخت است و پژوهش ها ثابت کرده است که بالای ۹۰٪ از این مادران دچار افسردگی می‌شوند. بیش فعالی به تربیت مادر ربطی ندارد خیلی ها چنین اعتقادی دارند و کاملا اشتباه است.

لحظه لحظه بودن با یک کودک بیش فعال خاطره است. این‌ها ممکن است رفتارهای خاصی داشته باشند که ما در بقیه ی کودکان این رفتارها را نبینیم.

چرا ما اصلا داریم در مورد خاطره سازی صحبت می‌کنیم؟ خاطره سازی باعث می‌شود که ما در زمان بزرگسالی به مشکلاتشان راحت‌تر فائق بیاییم و حل مسئله را راحت‌تر انجام دهیم.

خاطره سازی می‌تواند ایجاد خلاقیت در فرزندمان کند. حل مسئله، تصمیم گیری و هوش را افزایش دهد و خیلی جاها باعث شود که حال روحی افراد بهبود پیدا کند.

برعکس آن هم است افرادی را می‌بینیم که خیلی خوشحال هستند و یک دفعه یک خاطره‌ی بد به ذهن‌شان می‌آید و کامل آن فرد را به هم می‌ریزد.

با این خاطرات بد چه کار باید انجام داد؟

نکته‌ی اساسی که باید یادمان باشد این است که صحبت کردن در مورد خاطرات بد برای کودکان، نوشتن و نقاشی کشیدن است. این موارد می‌تواند شدیداً تاثیرگذار باشد.

برای بزرگسالان خواهش می‌کنم که خاطرات بدشان را بنویسند. نوشتن خاطرات بد و پاره کردن آن گاهی، و در شرایط سخت سوزاندن آنها می‌تواند باعث شود که ما به آن فکر نکنیم. ولی اینکه بخواهیم آن را سرکوب کنیم و آن خاطرات را فرد فراموش کند، خیلی سخت است.

در مورد خاطرات بد اجازه دهید که کودک در مورد آن صحبت کند. یکی از مشکلاتی که ما داریم این است که خانواده‌ها فکر می‌کنند هر چه قدر در مورد آن موضوع، کودک کمتر صحبت کند، زودتر فراموش می‌کند.

برای پرورش انواع هوش در کودکان خود می‌توانید مجموعه پرروش ذهن را خریداری نمایید:

مجموعه پرورش ذهن کودک(هفت جلدی) [نسخه چاپی]

مجموعه پرورش ذهن کودک(هفت جلدی) [نسخه pdf]