چگونه فرزندانمان را برای آینده آماده کنیم؟

زمان مطالعه: 5 دقیقه

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه تلوزیونی از شبکه پنج سیما.

در گذشته افراد فکر می‌کردند که تنها یک هوش وجود دارد. و فکر می‌کردند که تنها IQ (هوش شناختی) بالای فرد کافی است تا بتواند زندگی خوبی داشته باشد.

اما ما امروزه می‌دانیم که هوش جنبه‌های مختلف و متفاوتی دارد. و لازم است که هر فرد این هوش‌ها را در خود جستجو کند و در جهت پرورش آن برآید.

در این جلسه در رابطه با هوش مدیریتی صحبت خواهد شد و اینکه چگونه می‌توانیم هوش مدیریتی را در فرزندانمان پرورش دهیم.

ما قرار است که در این جلسه، در رابطه با آموزش‌هایی که برای فرزندپروری مؤثر هست و کمک می‌کند به والدین که فرزند بهتری را پرورش دهند و موفقیت بیشتری را برای فرزندان خود مشاهده کنند، کار بکنیم.

برای رسیدن به این موضوع ما به حوزه‌های مختلفی نیاز داریم؛

یکی از حوزه‌هایی که مهم است، هوش مدیریتی است.

هوش مدیریتی را نمی‌توان به تنهایی تعریف کرد اما می‌توان این‌گونه گفت که هوش مدیریتی یعنی اینکه فرد توانایی مدیریت زندگی خود را داشته باشد.

حداقل دسته‌بندی که امروزه در رابطه با هوش مدیریتی شده است این است که فرد باید 5 هوش را داشته باشد. تا بتوانیم مطمئن شویم که هوش مدیریتی را داراست تا در آینده بتواند زندگی خود را به درستی مدیریت کند.

این پنج هوش عبارت‌اند از:

• هوش شناختی (IQ) که مربوط به حل مسئله و حوزه شناختی فرد است. ۳ تا ۵ سالگی زمان طلایی برای افزایش هوش شناختی فرد است. در سنین بعدی نیز امکان افزایش داریم.
• دومین مورد هوش هیجانی (EQ) است. دو برنامه در رابطه با هوش هیجانی در این شبکه موجود است.
• سومین مورد هوش جسمانی-حرکتی است. اینکه فرزند من یاد بگیرد به سلامت و ورزش اهمیت بدهد.

خانواده‌ها نباید فرزندان خود را تنها به کتاب خواندن و درس خواندن تشویق کنند. ورزش‌هایی که منجر به هماهنگی چشم و دست، دست و پا می‌شوند به افزایش دقت و تمرکز فرد کمک شایانی می‌کنند که واقعاً مورد نیاز هر فرد است.

اگر فرزندانمان ورزش خاصی را دنبال نمی‌کند، بهترین کار استفاده از پیاده‌روی است. طبق پژوهش‌های انجام شده یکی از بهترین ورزش‌ها برای عملکرد بهتر مغز، پیاده‌روی است.

• چهارمین مورد هوش سیاسی است. هوش سیاسی به معنای هوش تدبیرگرایانه است. زندگی با تدبیر، با درایت صحبت کردن، صحبت با طرف مقابل با دانستن سطح علمی و اطلاعاتی فرد در حوزه هوش سیاسی قرار می‌گیرد.

در کنار هوش شناختی و هوش هیجانی و هوش جسمانی-حرکتی، داشتن هوش سیاسی بالا به فرد کمک زیادی می‌کند. داشتن هوش سیاسی به برقراری ارتباط مناسب با دیگران بسیار کمک می‌کند، اینکه فرد بتواند با تفکر و اندیشه کاری را انجام بدهد.

کودکانی که زمانی که با آن‌ها صحبت می‌کنیم، منتظر می‌مانند تا صحبت ما تمام شود و بعد پاسخ ما را بدهند، دارای هوش سیاسی و تدبیرگرایانه بالایی هستند.

• آخرین هوشی که در دسته‌بندی هوش مدیریتی قرارمی گیرد، هوش اخلاقی یا هوش معنوی است. هوش معنوی در هوش‌های چندگانه قرار دارد و در دسته‌بندی هوش مدیریتی نیز قرار می‌گیرد.

اینجا بحث این است که بتوانیم فرزندی بااخلاق پرورش بدهیم.

اگر قرار است فرزندم موفق باشد، باید صداقت، انسانیت و همدلی را یاد بگیرد. اگر فرزند بااخلاقی پرورش دهیم ناخودآگاه می‌تواند در زندگی خود موفق‌تر باشد.

پژوهش‌های بسیار زیادی مطالعه کرده‌ام. در آن‌ها یادآوری شده است که زمانی که فرزندانمان به ‌گونه‌ای پرورش پیدا می‌کنند که دارای هوش مدیریتی هستند، در ازدواج موفق‌تر هستند.

در یک پژوهش پایداری ازدواج بررسی شده است و به این نتیجه رسیده‌اند که کسانی که هوش مدیریتی بالایی دارند، ازدواج‌های پایدارتری را تجربه می‌کنند، چون می‌دانند چگونه صحبت کنند، هوش هیجانی بالایی دارند، می‌دانند چگونه هیجانات خود را کنترل کنند و مدیریت داشته باشند و با توجه به IQ بالایی که دارند، حل مسائل را انجام می‎‌دهند.

پرسش مجری: خیلی از متخصصین ما در زمینه‌های مختلف اگر برخی از هوش‌ها را داشتند. می‌توانستند موفق‌تر باشند و برخی از این چالش‌ها در جامعه به وجود نمی‌آمد.

اما در گذشته در ایران با مفاهیم اخلاق حرفه‌ای، اخلاق مهندسی و اخلاق پزشکی بیگانه بودیم چون وجود داشت. اما امروزه این اخلاقیات وجود ندارد که یک مهندس در کنار ساختن یک ساختمان و یا یک پروژه بداند که اخلاق مدارانه برخورد کند.

همین‌طور یک پزشک در حالی که یک پنجه طلایی دارد و جراح موفقی است، باید حتماً اخلاق پزشکی داشته باشد و در تمام رشته‌ها و حرفه‌ها باید اخلاقی وجود داشته باشد.

اینکه ما می‌توانیم امروزه این را در فرزندان خودمان پرورش بدهیم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: بله قطعاً می‌توانیم، اگر غیر از این بود بحث امروز برای ما پیش نمی‌آمد. واقعیت این است که در تک تک این موارد می‌توانیم به فرزندانمان کمک کنیم تا رشد پیدا کنند و هوشمندانه زندگی کنند.

هوشمندانه زندگی کردن می‌تواند موفقیت خیلی زیادی را برای تک تک فرزندانمان ایجاد کند. قاعدتاً اگر تک تک افراد جامعه هوشمند باشند و جامعه هوشمندانه پیش برود. ناخودآگاه می‌توانیم زندگی بهتری برای خود و جامعه اطرافمان بسازیم.

پرسش مجری: خیلی از افراد ممکن است بگویند ما ژن باهوشی نداریم، چه کار باید بکنیم؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: تنها 0/5 هوشمند بودن به وراثت و ژن مربوط است. ما تا یک سنی می‌توانیم هوش شناختی خود را افزایش دهیم و بعد از آن می‌توانیم زندگی هوشمندانه را به فرد بیاموزیم.

در چهار دسته بعدی که شامل: هوش هیجانی، هوش جسمانی-حرکتی، هوش سیاسی و هوش اخلاقی می‌شود. هوش کاملاً اکتسابی است و فرد باید آن‌ها را از محیط فرا بگیرد.

مثلاً مادری که هوش هیجانی بالایی دارد، زمانی که ناراحت می‌شود و گریه کردن خود را کنترل می‌کند. و از موقعیت گذر می‌کند و بعد به این موضوع فکر می‌کند. در این زمان او به کودک خود آموزش می‌دهد که شما هم اگر ناراحت شدید در همان لحظه بروز ناراحتی را نداشته باشید و هیجانات خود را کنترل کنید. یک زمان‌هایی نیاز است که ناراحتی خود را با ریختن اشک بروز دهیم اما همیشه نه.

در سایر زمینه‌ها نیز به همین صورت می‌توانیم با عمل خود به افزایش آن هوش در فرزند خود کمک کنیم.

کتاب‌هایی برای پرورش فرزندانی توانمند و هوشمند:

مجموعه پرورش ذهن کودک(هفت جلدی)[نسخه چاپی]

راهکارهای افزایش حافظه فعال(نسخه pdf)

راهکارهای ایجاد تفکر منطقی در کودک (نسخه pdf)

بازی پدیده‌ای شگفت انگیز(نسخه چاپی)