پرورش خلاقیت با استفاده از داستان پردازی

زمان مطالعه : 6 دقیقه

این فایل ادامه فایل پرورش خلاقیت با استفاده از بازی نام‌گذاری است.

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی در برنامه رادیویی از رادیو مادر.

به خودتان اعتماد کنید. درک شما اغلب بسیار دقیق‌تر از آن چیزی هست که مایلید باور کنید.

قطعاً شما می‌توانید خلاقیت کودکان خود را رشد بدهید و کار خیلی ساده‌تر از آن چیزی هست که در تصور شما وجود دارد.

تمرین‌های زیادی برای رشد خلاقیت کودکانمان وجود دارد. که در این سلسله برنامه‌ها در هر برنامه یکی از آن‌ها را خدمت شما ارائه می‌دهیم.

امروز در خدمت شما هستم با تمرین داستان پردازی.

در داستان پردازی، ما یک زمینه‌ی فکری داریم که همه‌ی مادرها بلد هستند که برای کودکان خود داستان بگویند. حداقل این است که کتاب قصه زیاد برای کودکان خود می‌خوانیم. اما الآن می‌خواهیم پرورش خلاقیت هم داشته باشیم.

علاوه بر تمام مواردی که یک قصه گویی برای فرزندمان مفید خواهد بود، می‌خواهیم خلاقیت کودک را هم افزایش بدهیم.

حالا چه کاری را باید انجام بدهیم که این داستان گویی ما منجر به افزایش خلاقیت کودکان ما شود؟

همه‌ی کودکان در سن کودکی، داستان سیندرلا را می‌شنوند و یاد می‌گیرند، اما این دفعه می‌خواهیم رویکردمان خلاقانه باشد.

داستان سیندرلا را وقتی برای کودک خود گفتم، شب قبل از اینکه او بخوابد یا اینکه در روز هم اگر برای او مطرح می‌شود، یک فرصت ۷ یا ۸ دقیقه‌ای به کودک بدهیم، بعد به او بگوییم به نظرت، اگر سیندرلا به جای اینکه کفشش درمی‌آمد زمانی که داشت فرار می‌کرد می‌خورد زمین روی آن پله‌ها و پاش می‌شکست چه اتفاقی می‌افتاد؟

یک چنین وضعیتی، باعث می‌شود که کودک من فکر کند و داستان‌های جدیدی را برای آن ارائه بدهد. و

قدرت داستان پردازی او بالا برود.

یکی از داستان‌ها که من همیشه خودم در دوره‌های خلاقیت می‌گویم، این هست که یک لحظه احساس بکنید شروع داستان این‌جوری است: وای چه قدر دردم اومد. از، افتادم روی زمین. ولی چه قدر سر و صدا اینجا زیاده، فکر کنم توی یک مدرسه‌ی ابتدایی هستم. آهان من افتاده بودم روی میز کلاً. از کیف معلم در اومده بودم. وای الآن افتادم کف کلاس، یک ترکم روم خورده چه اتفاقی برام میافته.

خب، این داستان، داستانی است که یک گردو دارد مطرح می‌کند. زمانی که از میز معلم قل خورده و کف کلاس افتاده و زنگ تفریح است و کلاس هم حسابی شلوغ است.

هر شب می‌توانیم یک داستان جدید را برای ادامه‌ی این مطرح کنیم. قطعاً بچه‌های ما هم می‌توانند داستان‌های جالبی .را مطرح کنند.

خواهش می‌کنم حتی اگر داستان آن‌ها خیلی عجیب غریب بود، با چشم‌های گرد شده و تعجب به کودک نگاه نکنید.

به او نگویید که نه این‌جوری که نمیشه.

واقعیت این است که هر چیزی که به ذهن شما آمده ارزشمند است و دارد به رشد خلاقیت او کمک می‌کند. برای یک چنین داستان‌هایی، شما نیاز به داستان‌های نمایی دارید که قبلاً کودکان شنیدند.

این یکی از کارها هست که می‌توانید کتاب قصه‌هایی که برای کودک می‌خرید دو صفحه اول آن را بخوانید و ادامه‌ی آن را بخواهید خود کودک مطرح بکند یا حدس بزند که چه ادامه‌ای خواهد داشت.

اما اینجا حدس ما این‌جوری نیست که، بخواهیم همان حدسی که ما زدیم حتماً اثبات شود که درست است.

کودکی خلاق است که مدل‌های مختلفی را برای یک چنین چیزی بتواند ارائه بدهد.

قطعاً هر شب می‌تواند یک داستان جدید از همان کتاب قصه‌هایی که قبلاً خریداری شده است، ارائه بدهد.

خب حالا به غیر از این راهکارهایی که برای داستان پردازی مطرح است، یکی از آن این است که یک داستانی را نصفه بگوییم و کودک آن را ادامه بدهد.

نکته‌ی بعدی این است که، بیاییم یک کلمه‌ای را بگوییم و بخواهیم که آن را ادامه بدهد. یک وقت‌هایی ممکن است که این کلمات را دسته‌بندی کنیم. مثلاً ، مکان‌های مختلف را در نظر بگیریم.

مثلاً اشیا مختلف و مکان‌ها مثل خیابان، کوچه، پارک، اشیا مثل، ساعت، توپ، عروسک؛ رنگ‌ها مثل، آبی، سبز، قرمز، بنفش، و الی آخر.

دسته‌ی حیوانات می‌توانیم داشته باشیم. دسته‌ی گل‌ها را داشته باشیم. میوه‌ها، غذاها و ابزار و وسایلی که در .شغل‌های مختلف به کار می‌رود

زمانی که شما این دسته‌بندی‌ها را داشته باشید و از کودک بخواهید چهار تا از هر دسته یک کلمه را انتخاب بکند. مثلاً ، ۴ تا کلمه 3 تا کلمه رو انتخاب بکند و بیاید یک داستان جدید با این سه تا کلمه بسازد یا این 4 تا کلمه بسازد.

.داستان‌پردازی خلاق رخ می‌دهد. خواه‌ناخواه کودک این کلمات را کنار هم می‌خواهد بگذارد و از ذهنش کمک بگیرد. برای ساخت یک داستان جدید مثلاً می‌تواند با کلمه پارک، توپ و رنگ قرمز یک داستان بیان کند.

شما هم به عنوان یک فردی که می‌خواهید برای خلاقیت خودتان هم گامی بردارید قطعاً می‌توانید یک داستان‌های شیرین با توجه به استفاده از این کلمات به کار ببرید و مطرح کنید برای کودکان.

قطعاً می‌تواند داستان‌پردازی راهکارهای دیگری هم داشته باشد.

مثلاً، تصاویری که ما داریم آلبوم عکسی که چک می‌کنیم یا تصاویر مختلفی روی کارت‌های بازی که بچه‌ها دارند و این روزها معمولاً در هر خانه‌ای پیدا می‌شود، می‌توانیم از لابه‌لای آن ۳ تصویر، ۲ تصویر، یا ۴ تا، عدد آن مهم نیست پیدا بکنیم و از کودکمان بخواهیم که برای این تصاویر داستان جدیدی را بسازد. حتی برای خاطرات و عکس‌هایی که از قبل داشتیم هم می‌تواند داستان جالبی را ارائه بدهد.

علاوه بر داستان‌پردازی تداعی تصاویر هم یکی دیگر از ابزارهایی هست که می‌تواند خلاقیت کودکان را افزایش بدهد.

در این وضعیت ما به جای اینکه بخواهیم از کودک که داستانی را مطرح کند، می‌خواهیم یک تصویر ذهنی برای خود بسازد و بیان کند تصویر ذهنی خود را، گاهی ممکن است تصویر ذهنی را بخواهند روی کاغذ بکشند، گاهی ممکن است بیان کنند کلمه‌هایی که می‌تواند روی تداعی تصویر مطرح شود.

دو تا کلمه است که شما می‌توانید کنار هم قرار بدهید. این کلمات هر چیزی می‌تواند باشد من فقط برای اینکه یک سری مثال شما داشته باشید چند تا کلمه را کنار هم قرار دادم و می‌گویم. مثلاً، تصویر ذهنی که از شنیدن کلمه خربزه و انار می‌شنوید، چیست؟ خوک و مار چه طور؟ آبی و موش، گل و ماه، برف و قرمز، ماشین و درخت، جوراب و خودکار، شلوار و عینک، انسان و گراز.

آیا می‌توانید تصویر ذهنی برای خودتان از لینک کردن و پیوستن این دوتا کلمه با هم بسازید؟

قطعاً می‌توانید این کار را انجام بدهید. کودکانمان خلاق‌تر از ما هستند و تصاویر و تداعی ذهنی زیباتر از آنچه که ما تصور بکنیم را قطعاً دارند. این امر به آن‌ها کمک می‌کند تا داستان پردازی قوی داشته باشند.

امیدوارم که بتوانید این راهکارها را به کار ببرید.

ادامه این مطلب را در پرورش خلاقیت با استفاده از روش اسکمپر بخوانید.

برای افزایش حافظه در کودکان و بزرگسالان می‌توانید کتاب زیر را تهیه نمایید:

راهکارهای افزایش حافظه فعال (نسخه چاپی)