چگونه احترام گذاشتن را به فرزندانمان بیاموزیم؟

زمان مطالعه: 5 دقیقه

پرسش مجری: خانم دکتر در مورد مهارت احترام و سپاسگزاری حرف می‌زنیم و اینکه چطور می‌شود این را به فرزندمان منتقل کنیم؟

چگونه به او آموزش دهیم و اصلاً این مهارت‌ها لازم هستند یا نه؟

قبل از شروع به ما بگویید که این احترام و سپاسگزاری برای چه باید باشد و به چه درد ما می‌خورد؟

پاسخ دکتر امیرآتشانی: قطعاً برای داشتن یک زندگی مناسب نیاز داریم که یکسری مهارت‌ها را کسب کنیم. یکی از این مهارت‌ها «احترام گذاری» هست که قاعدتاً می‌تواند در موفقیت افراد در محیط اجتماعی کمک کننده باشد.

یک موضوع مهم این است که والدینی که اعلام می‌کنند احترام گذاشتن فرزندانشان کم شده باید بدانند که این قضیه ژنتیکی نیست. این نیست که بچه‌ی من ناخودآگاه از طریق وراثت احترام گذاشتن را یاد بگیرد.

این یک مهارت است که باید در محیط خانواده فرد آن را کسب کند و قاعدتاً برای رشد و افزایش آن والدین باید تلاش کنند که آیتم‌های مختلف را مورد توجه قرار دهند.

یک دسته‌بندی مهم برای این کار را من عنوان می‌کنم که به شرح زیر است:

اولین نکته این است که والدین خودشان الگو و نقش خوبی باشند.

یعنی دقیقاً بتوانند خودشان به دیگران احترام بگذارند. پدری که به والدین و فرزند خودش احترام نمی‌گذارد و انتظار احترام از دیگران را دارد، یک انتظار نا به جا است. قاعدتاً احترام گذاشتن یک رفتار دو طرفه است. ما باید در خانواده این کار را انجام دهیم تا فرزندانمان هم یاد بگیرند.

نکته‌ی بعدی شیوه‌ی فرزند پروری هست.

ما شیوه‌های مختلفی برای فرزند پروری داریم. یک شیوه‌ی فرزند پروری هست که مبتنی بر بازی هست. در این شیوه ما تمام فرایند زندگی را در قالب بازی با کودک انجام می‌دهیم. این شیوه صمیمیت و امنیت را در خانواده افزایش می‌دهد.

نکته‌ی دیگر استفاده از قصه‌ها و نمایش‌ها است.

قصه از زبان حیوانات یا موجودات دیگر یا انسان‌های دیگر. قصه‌هایی در مورد احترام گذاشتن مطرح شود. ما دسته‌بندی نیازها را که برسی می‌کنیم نیاز به با ارزش بودن جزء نیازهای باارزش و فراتر است.

در وضعیت نیازهایمان وقتی در قصه‌ها احترام گذاشتن را خیلی با ارزش جلوه می‌دهیم و این داستان‌ها را برای فرزندمان می‌گوییم، ناخودآگاه در فرزندمان نقش می‌بندد که هر چه قدر انسان محترم‌تری باشد، از نظر اجتماعی ارزشمندتر است.

هنگامی که فرزندمان اشتباه کرد، سرزنش و تحقیرش نکنیم بلکه رفتار همدلانه و محبت آمیز داشته باشیم. یک تنبیهی ما سنتی داریم که با نگاه است. لطفاً تنبیه کلامی را کنار بگذارید. اگر یک بار فرزندمان اشتباهی کرد با کلام می‌گوییم و می‌گذاریم کنار ولی اگر مرتبه‌ی دوم تکرار شد و فرزندمان می‌دانست که این کار اشتباه است، دیگر از نگاه استفاده می‌کنیم و از محرومیت از نگاه و نادیده گرفتن رفتار و نگاه خیره می‌تواند تنبیه مؤثری باشد و زمانش حداکثر 30 ثانیه است.

باید محیط‌های مختلف را به فرزندمان آموزش دهیم.

من باید به فرزندم آموزش دهم که در راه پله‌ی آپارتمان چگونه رفتار کند.

در پارکینگ چه رفتاری داشته باشد.

وقتی سوار وسایل نقلیه‌ی عمومی شدیم چه رفتاری داشته باشد.

آموزش‌های غیرکلامی تأثیر بسیار زیادی دارند و توصیه می‌کنیم که خانواده‌ها در این مقوله تلاش زیادی داشته باشند. مثل نگاه کردن.

ما می‌دانیم که نگاه خیره به یک نفر بی‌احترامی است و این را باید به فرزندمان آموزش دهیم و وقتی کودک از کسی هدیه می‌گیرد باید به چشم طرف نگاه کند و هدیه را باید با دو تا دست بگیرد و باید به فرزندمان آموزش دهیم.

یک سری کلمات مهم داریم که سه تا از آن‌ها کلمات جادویی هستند: لطفاً ، متشکرم، ببخشید.

از خانواده‌ها می‌خواهیم که محبت را در خانواده زیاد کنند. بعضی از خانواده‌ها می‌ترسند که بچه‌هایشان لوس می‌شوند و به مشکل بربخورند.

زمانی که محبت را در کنار کنترل و نظارت درست بر فرزندمان و قانون گذاری درست اجرا کنیم، هر چه قدر هم که شما محبت کنید، زیادی نیست. وقتی که یک خانواده سرشار عشق و محبت باشد، ناخودآگاه احترام گذاشتن هم در آن شکل می‌گیرد.

ناخودآگاه زمانی که فرد در حال رانندگی است، بی‌احترامی‌های زیادی به دیگران می‌کند. یک‌وقت‌هایی ما به کودکمان می‌گوییم «گذشت کن، گذشت خیلی خوبه» ولی حاضر نیستیم یک ترمز کنیم و به یک نفر راه بدهیم.

اگر می‌خواهید شخصیت فرزندتان خیلی والا باشد، خیلی مواظب رفتارتان در هنگام رانندگی باشد. چون متأسفانه ممکن است حرکات و الفاظ بدی گفته شود.

در خانه نیز از کلمات احترام آمیز استفاده کنید. و در نهایت الگوی عملی کودکانتان باشید.

برای پرورش هوش اخلاقی و هوش اجتماعی در فرزندان خود می‌توانید از کتاب‌های زیر استفاده نمایید:

باهوش خوش‌اخلاق (نسخه چاپی)

باهوش خوش‌اخلاق (نسخه pdf)

باهوش خوش‌رو (نسخه چاپی)

باهوش خوش‌رو (نسخه pdf)