آیا شما نیز درگیر تعارض و دعوا میان فرزندان خود هستید؟
یکی از مهمترین مشکلاتی که خانوادههای دارای چندین فرزند با آن مواجه هستند، تعارض و دعوا میان فرزندان است. تعداد زیادی از پدر و مادرها با این موضوع مواجه هستند و برای رفع این مشکل نیاز به راهکار دارند. در این مقاله به بررسی این موضوع و ارائه راهکارهایی جهت رفع این مشکل پرداخته شده است.
سرفصلهای این مقاله
نمودهای رفتاری تعارض و دعوا میان فرزندان:
1_ دعوای (کلامی یا جسمانی) مکرر، آشکار و شدید با همسالان یا خواهر و برادرها.
2_ مسئولیت تعارضها را به گردن دیگران انداختن.
3_ اعتقاد به اینکه با او غیرمنصفانه رفتار میشود و والدین از خواهر و برادرهای او بیشتر جانبداری میکنند.
4_ روابط با همسالان یا خواهر و برادرها، با زورگویی، مبارزهطلبی، انتقامجویی، متلک گفتن و اذیت و آزار همیشگی مشخص میشود.
5_ در واقع هیچ دوستی ندارد یا فقط چند دوست دارد که آنها هم از نظر اجتماعی رفتارهای ناپسند مشابهی از خود نشان میدهند.
6_ نشان دادن الگوی عمومی رفتار که تکانشی، تهدیدکننده و انعطافناپذیر است.
7_ نشان دادن رفتار پرخاشگرانه نسبت به همسالان و فقدان همدلی قابل تشخیص نسبت به دیگران.
8_ امتناع از اینکه مانند همسالان خود به تحسین و تشویق واکنش نشان دهد.
9_ وجود حالت خصمانه در والدین نسبت به مراجع که نشان دهنده الگوی خانوادگی همراه با طرد، مشاجره و نبود احترام و عاطفه است.
هدفهای بلندمدت برای کاهش تعارض و دعوا میان فرزندان:
برای رسیدن به شرایط مطلوب در رابطه با دعوا میان فرزندان باید هدفهای خود را مشخص نمایید.
در زیر به چند نمونه از این اهداف اشاره شده است:
1_ رقابت، همکاری و رفع تعارضها به طور مناسب با گروه همسن و خواهر و برادرها.
2_ دستیابی به سازوکارهای سالم برای مهار کردن اضطراب، تنش، ناکامی و خشم.
3_ دستیابی به مهارتهای لازم برای ایجاد روابط مثبت با همسالان.
4_ خاتمه یافتن رفتار پرخاشگرانه و جایگزین کردن آن با جرأتمندی و همدلی.
5_ برقراری روابط توأم با احترام و اعتماد با همسالان و خواهر و برادرها و کاهش تعارض و دعوا میان فرزندان.
6_ کسب مهارتهای والدینی لازم توسط والدین، به منظور الگوسازی احترام، مهربانی، مهرورزی و عدم پرخاشگری.
راهکارهای پیشنهادی برای والدین جهت رفع تعارض و دعوا میان فرزندان:
اگر میخواهیم کودکی پرورش دهیم که حس اعتماد داشته باشد و در آرامش زندگی کند و همچنین دعوا میان فرزندان کاهش پیدا کند، مهمترین نکته این است که والدین هم راستا با هم قرار بگیرند و سبک فرزندپروری آنها یکسان باشد.
در ادامه چند راهکار برای کاهش تعارض و دعوا میان فرزندان ارائه شده است:
1_از طریق تماس چشمی مداوم، گوش کردن فعال، توجه مثبت غیر مشروط و پذیرش صمیمانه، فعالانه اعتماد فرزند را برای کمک به افزایش توانایی خود در تشخیص و ابراز احساسات خود تقویت کنید.
2_ درک و تلقی از ماهیت روابط خود با خواهر و برادرها و همسالان را بررسی کنید. درجهی انکار تعارض و فرافکنی مسئولیت تعارض به دیگران را ارزیابی کنید.
3_ در بازی برای تأیید احساسات، تفهیم محدودیتها و هدف قرار دادن جایگزینهای مناسبتر به جای تعارضات و پرخاشگری موجود در روابط با همسالان و خواهر و برادرها، به کار ببندید.
4_ از رویکردهای بازی برای کمک به کنار گذاشتن تعارض با خواهر و برادرها یا همسالان و حل این تعارض و دعوا میان فرزندان استفاده کنید.
5_ احساسات ابراز شده در بازی را تفسیر کنید و آنها را به خشم و رفتارهای پرخاشگرانه نسبت به خواهر و برادرها یا همسالان ربط دهید.
6_ با عروسکهای خیمه شب بازی، سایر عروسکها، یا حیوانات عروسکی نمایشنامهای بسازید که روشهای سازنده برای کنترل یا مهار تعارض با خواهر و برادرها یا همسالان را الگوسازی یا پیشنهاد کند.
7_ والدین را در استفاده از نوزاد بازی راهنمایی کنید که در آن، کودک میتواند هر روز در زمان تعیین شده، (سی دقیقه) نوزاد شود و از مادر یا والدین بخواهد که تمام نیازهای او را برآورده کنند. بعد از زمان تعیین شده دوباره با فرزند به شیوهای متناسب با سن او به عنوان عضو خانواده رفتار میشود.
8_ از تمرین پاره کردن کاغذ استفاده کنید که در آن والدین چندین دفترچه تلفن و روزنامه را در وسط اتاق قرار میدهند و از خانواده میخواهند کاغذها را ریز ریز به هوا پرتاب کنند. تنها دو شرطی که در این بازی وجود دارد این است که آنها در پایان کار باید کاغذها را جمع کنند و آنها را به سمت همدیگر پرتاب نکنند.
9_ روش پا کوبیدن به زمین و ترکاندن حباب که در این روش خشم و احساسات ناکام کننده، از طریق ترکاندن پوشش حبابهای پلاستیکی تخلیه میشود و در همان حال، تأکید میشود که این احساسات بخشی از زندگی روزمره هستند و آنچه که اهمیت دارد نحوهی کنار آمدن با آنهاست. سپس با کودک یا نوجوان دربارهی اینکه چگونه «خشم از میان انگشتان او به هوا میرود» گفتگو کنید.
10_دربارهی احساسات به کودک آموزش دهید و بر این مسئله تمرکز کنید که دیگران وقتی هدف اعمال پرخاشگرانه قرار میگیرند، چه احساسی دارند. سپس از او بپرسید که دوست دارد دیگران چه رفتاری با او داشته باشند.
11_ از قصه درمانی برای افزایش آگاهی از احساسات و راههای همکاری با دیگران استفاده کنید.
12_ بازی «صحبت کردن، احساس کردن و اقدام کردن» را برای افزایش آگاهی فرزند از خود و دیگران به کار ببرید.
13_ از بازی «کنترل خشم» یا بازیهای مشابه برای گسترش راههای کنار آمدن کودک یا نوجوان با احساسات پرخاشگرانه استفاده کنید.
14_ از بازی «تعارض اجتماعی» برای کمک به کودک یا نوجوان در یادگیری مهارتهای رفتاری، به منظور کاهش دادن نگرشهای رفتارهای ضداجتماعی بین فردی استفاده کنید.
15_ برای ارزیابی پویاییها و همدستیهایی که ممکن است عامل اصلی تعارض با همسالان و خواهر و برادرها باشند، جلسات خانواده درمانی برگزار کنید.
16_ با ابراز غیرمحترمانهی احساسات در جلسهی خانوادگی، مقابله کنید و از فنون الگوسازی، اجرای نقش و تمرین رفتار برای آموزش همکاری، احترام و حل مسالمتآمیز تعارضات و دعوا میان فرزندان استفاده کنید.
دیدگاهتان را بنویسید