فرزند پروری و نقش والدین در رشد و تکامل کودک

رشد در نظم و ترتیب بر اساس لایه‌های مختلف یادگیری اتفاق می‌افتد. از این رو آموخته‌های جدید بر آنچه در گذشته یاد گرفته شده است، بنا می‌شوند. 

درست همان گونه که کودک ابتدا غلت میزند، سپس می‌نشیند و قبل از اینکه راه بیفتد، چهار دست و پا می‌رود، آجرهای سازنده روابط نیز به همین شکل به وجود می‌آیند.

کودک به ما به عنوان زیربنایی برای ارتباطات آینده خود می‌نگرد. از نظر عاطفی پیوند برقرار می‌کند، از ما تقلید می‌کند و در گفتگو‌های کوتاه دو طرف با ما مشارکت می‌کند، پس حواسمان باشد در معقوله فرزند پروری درست عمل کنیم

فرزند پروری درست و مراقبت عاشقانه هر روزه ما مغز کودک رشد می‌کند، گویی در حال آموزش، اگر به هر دلیلی یکی از مراحل رشد اولیه را از دست بدهد، آن گاه نیاز دارد که بازگشته و شکاف را پر کند.

گاهی برای آنکه فرزند پروری درستی داشته باشیم و بتوانیم به سمت جلو حرکت کنیم، لازم است به عقب بازگردیم. این موضوع ممکن است حتی با وجود یک مراقبت خوب و حساس نیز اتفاق بیفتد.

کودک شما ممکن است در ریاضی خوب ولی در یک بازی ساده دو طرفه ضعیف باشد.

در چنین شرایطی با دانش تراپلی، ابتدا به خوبی مشاهده می‌کنید تا در بیابید کودک چگونه راحت است و سپس روشی برای بازی کردن با او در همان سطح پیدا می‌کنید تا تعامل با موفقیت پیش برود. از این طریق به بزرگ شدن او کمک می‌کنید و می‌توانید فرزند پروری موفق تری داشته باشید.

در رشد مراحلی وجود دارند که نمی‌توانید آن‌ها را به راحتی رها کنید، بلکه باید بازگردید و شکاف‌های موجود را پر کنید.

مغز از پایین به بالا و از داخل به بیرون سازمان یافته است. به طوری که ابتدا عملکردهای اساسی و پایه و سپس عملکردهای پیچیده‌تر توسعه پیدا می‌کند.

– پایین‌ترین سطح که اساسی‌ترین است، درباره کارکردهای پایه زندگی و حواس ماست: تنفس، ضربان قلب، گوارش و دمای بدن.

– سطح دوم الگوهایی مانند بیداری و خواب، سطح فعالیت و چگونگی دریافت اطلاعات از طریق حواس این بخش از مغز که «مغز خزنده» نام دارد، درباره بقاست و از لحظه تولد مشغول به کار است. دلیل این نامگذاری آن است که حتی مارمولک و تمساح نیز از آن برخوردار هستند.

– سطح آخر یا «مغز متفکر» که فقط در انسان‌ها وجود دارد، مختص فکر کردن درباره خود و دیگران، رشد زبان کلامی و آموزش‌های مربوط به یادگیری در مدرسه و دوران تحصیل است.

با رشد کودک سطوح بالاتر کارکرد مغز توسعه می‌یابند که به او در کنترل تکانه‌های اساسی کمک می‌کنند.

 به طور کلی رویکرد تراپلی در دو سطح اولیه رشدی تمرکز دارد: مغز خزنده و مغز پستان‌دار.

این رویکرد غیر کلامی است به این معنی که نیاز است با کودک خود مکالمه‌ای داشته باشید.

با کمک این رویکرد می‌توانید به بدن کودک کمک کنید تا بیشتر سازمان‌یافته شود و تنظیم شده‌تر واکنش نشان دهد. این رویکرد همچنین به پیوند عاطفی و فرزند پروری درست شما کمک می‌کند.

تراپلی از پایین آغاز و به سمت بالا حرکت می‌کند. اگر کودکتان توانایی تنظیم بدن خود و یا اتکا به شما را نداشته باشد، مهم این است که در این بخش تمرکز کنیم.

فرزند پروری|مراحل رشد کودکان از تولد تا 12 ماهگی:

این لیست دستاوردهایی است که شامل تمام چیزهایی که کودکتان یاد خواهد گرفت، نمی‌شود، اما تمام مهارت‌هایی را که او در طول سال اول زندگی‌اش یاد گرفته است را، تشخیص می‌دهد.

به خاطر بسپارید که کودکان به شیوه و روش خودشان رشد و پیشرفت می‌کنند. کودکان ممکن است در چهارچوب زمانی زودتر یا دیرتر به مراحل مهم و خاص برسند.(فرزند پروری)

فرزند پروری|رشد کودک از نظر Briniging up Baby :

– کودکان ضمن فعالیت‌های بدنی یاد می‌گیرند.

– میک زدن مرا آرام می‌کند.

– بو و صدای چیزهایی را که بیشتر برای من می‌آورند را، تشخیص می‌دهم.

– بین صداها و منابع آن‌ها ارتباط ایجاد می‌کنم. صدای مورد علاقه‌ام، صدای آدم‌ها است.

– به عنوان نوزاد درک خوبی دارم. تا حدوداٌ سه ماهگی، شروع به گرفتن و چنگ زدن اشیا با دستم می‌کنم.

– یاد خواهم گرفت تا سرم را بالا نگه دارم، غلت بزنم و شاید بخرم. اگر جایی را نگه دارم، می‌توانم بایستم و حتی راه بروم.

فرزند پروری|رشد درک احساسات و خودشناسی:

– احساس دوست داشتن می‌کنم وقتی که از من مراقبت می‌کنید، به من لبخند می‌زنید و یا با من حرف می‌زنید.

– گاهی وحشت زده می‌شوم، می‌ترسم و احساس دستپاچگی می‌کنم، می‌خواهم کمکم کنی تا همه چیز را حل و فصل کنم.

– یاد می‌گیرم تا احساس آرامش کنم. ممکن است انگشتانم یا دستهایم را میک بزنم، پستوتک بخورمم یا پتوی دلخواهم را یا یک عروسک پولیشی را لمس کنم.

– از طریق صدایم، حالت‌های چهره‌ام و حرکات بدنم احساسم را به شما نشان می‌دهم.

فرزند پروری|رشد درک افراد، اشیا:

– یاد می‌گیرم که می‌توانم جریانی را به وجود بیاورم. می‌توانم جغجغه را تکان بدهم و صدا تولید کنم. می‌توانم در آب حمام پا بکوبم و چلپ و چلوپ کنم. می‌توانم لبخند بزنم و تو با لبخند به من پاسخ بدهی.

– در سه سالگی درک می‌کنم که اگر چیزی ناپدید شد، وجود دارد حتی اگر من نتوانم آن را بببینم. ممکنه به سختی گریه کنم وقتی که تو مرا ترک می‌کنی زیرا می‌دانم که هنوز آن بیرون یک جایی هستی.

– در 6 ماهگی می‌توانم تفاوت بین افرادی را که می‌شناسم و نمی‌شناسم را درک کنم. صبور باش و به من هم کمک کن تا احساس راحتی با افراد جدید داشته باشم.

– در 9 ماهگی می‌توانم اشیا را با انگشتهایم بلند کنم. مراقب باش، هرچیزی را که پیدا کنم برمی‌دارم و ممکنه در دهانم بگذارم تا ببینم چه مزه‌ای دارد.

– در 3 تا 4 ماهگی شروع به مِن مِن می‌کنم، عاشق حرف زدنم! الان دیگه یک ساله‌ام، حتی ممکنه اولین کلمه‌ام را به زبان بیاورم.

– یاد می‌گیرم که هر وقت با من حرف می‌زنی، من هم با تو حرف بزنم. تحقیقات نشان داده است که والدینی که با کودکشان بیشتر حرف می‌زنند، گنجینه لغوی فرزندشان را افزایش می‌دهند و در معقوله فرزند پروری موفق عمل می‌کنند.

فرزند پروری|رشد مهارت های اجتماعی تا یک سالگی:

صحبت‌های سرکار خانم دکتر زهرا امیرآتشانی مدیر مرکز پرورش ذهن فرزام.

زندگی اجتماعی و رشد اجتماعی یکی از ابعاد زندگی ما است. اما رشد اجتماعی فرزندان ما در خلا اتفاق نمی‌افتد.

اجتماعی شدن بچه‌ها فرایندی است که از طریق آن، راه و رسم زندگی را یاد می‌گیرند و در یک چهارچوب قرار می‌گیرند که آن چهارچوب اجتماعی است .

کودک یک ساله در حال اعتماد کردن یا بی‌اعتمادی نسبت به محیط اجتماعی خود قرار دارد.

حالا این به چه معنی است؟

کودکان در این سن اگر نیازشان توسط مراقب، به درستی و در زمان مناسب برطرف شود، اعتماد را یاد می‌گیرند و اگر برطرف نشود منجر به بی‌اعتمادی به دنیای اطراف می‌شود.

ما باید به مسئله فرزند پروری بیشتر توجه داشته باشیم، جالب است بدانید که بیشترین ضربه را در مورد دعواهای والدین کودک زیر یک سال می‌خورند و نکته اساسی این است که دچار بی‌اعتمادی به محیط اطرافش می‌شود.

بهترین راهکار برای کودک در این سن این است که یک نفر تربیتش را بر عهده بگیرد.

اگر فقط مادر بتواند از او نگهداری کند عالی است ولی اگر نیاز است که مادر ساعت‌هایی را در کنار کودک نباشد و پرستار، مهدکودک یا مادربزرگ بخواهد از او نگهداری کند، بهترین کاری که می‌توانید انجام دهید این است که شیوه‌ی تربیت را همسان سازی کنید.

هرچقدر نوع تربیت‌ها یکسان باشد، یعنی ما در فرزند پروری درست عمل کرده‌ایم و کودک در ادامه زندگی خود، راحت‌تر به فضای اجتماعی اطرافش اعتماد خواهد کرد.

سخت‌گیری بیش از اندازه‌ی والدین می‌تواند رشد اجتماعی کودکان را تخریب کند. ادامه این مطلب را در رشد مهارت‌های اجتماعی، یک تا سه سالگی بخوانید.

برای آشنایی با بازی‌های مناسب کودکان می‌توانید کتاب زیر را تهیه نمایید:

بازی پدیده‌ای شگفت انگیز (نسخه چاپی)