راهکارهای افزایش خلاقیت (ذهن خلاق)

زمان مطالعه: ‌7 دقیقه

کارشناسان، خلاقیت را «توانایی نگاه جدید و متفاوت به یک موضوع» (ورتهایمر ۱۹۴۵)

«فهم بهتر و سازماندهی شده» (کلی و راجرز ۱۹۶۵)

«حدس زدن یا منظم کردن فرضیه‌ها» (تورنس ۱۹۶۵)

«فهم ناخودآگاه و هدایت شونده به سوی بینش‌های جدید» «توردوریکاردز ۱۹۸۸)

«تولید ایده‌های جدید و مفید» (آمیلی ۱۹۶۶)

«تفکر جانبی در برابر تفکر عمودی» (ادوارد دوبونو ۱۹۶۶)

«تفکر واگرا در برابر تفکر همگرا» (گیلفورد ۱۹۶۶)

«معرفی پدیده‌ها یا روش‌های جدید و توانایی خلق کردن با نیروی تخیل» (گات لوییس ۲۰۰۰)

«ارائه رهیافت‌های جدید و غیرمعمولی و اثربخش» (پاپالیا ۱۹۸۸) و

«برقرار کردن ارتباطات جدید» (استنبرگ و اوهارا ۱۹۹۷) تعریف کرده‌اند.

خلاقیت باعث بروز افکار بزرگ در انسان می‌شود. اما معمولاً سخت‌ترین مرحله نقطه شروع است. افکار بزرگ ما را به سمت پیشرفت راهنمایی کرده و فردایی روشن را برایمان به ارمغان می‌آورند.

با به کارگیری اصولی که در این قسمت برای شما شرح می‌دهیم می‌توانید یک تجارت بزرگ و بی نقص راه اندازید یا جدیدترین روش تدریس را ارائه نمایید. ما متاسفانه ذهن خود را به انجام این امور عادت نداده‌ایم.

این امر سبب می‌شود تا توانایی خود را برای دامن زدن به تصورات و تخیلات از دست داده و در نتیجه قدرت تخیل خود را به کار نگیریم. به همین دلیل فرصت‌های بی شماری را به آسانی از دست می‌دهیم. ایده‌های بزرگ از محلی فرای باورهای شخصی نشات می‌گیرند.

باید به دوردست‌ها بنگرید و افکار متفاوت را آزمایش کنید تا به نتیجه مطلوب دست پیدا کنید.

عده‌ای با به کار نگرفتن ذهن خود آن را به طرز وحشتناکی بی حس و کرخت می‌کنند، چنین رفتاری باعث می‌شود درخت افکار شما هیچ گاه به بار ننشیند.

۱) زیاد مطالعه کنید

ذهن شما همانند بدنتان برای اینکه رشد پیدا کرده و پرورش یابد نیازمند تمرین و تحرک است، و چه تمرینی بهتر از کتاب خواندن.

سعی کنید با افکار و عقاید انسان‌های موفق در طول تاریخ آشنا شوید. شرح حال و تاریخچه زندگی هر یک از آن‌ها را مرور کنید و از آن درس بگیرید.

با مطالعه این کتب می‌توان حدس ز که چگونه این افراد بزرگ ذهن خود را برای رسیدن به بهترین‌ها پرورش داده بودند.

با آگاهی از نظرات دیگران پیرامون مسائل مختلف شما سطحی‌نگری را کنار می‌گذارید و با یک دید عمقی به موضوعات مختلف می‌نگرید. 

۲) فرصت‌هایی را که در آن ذهن شما خلاق است از دست ندهید.

شاید بروز بسیاری از مسائل را به شانس واگذار می‌کنید. تصور شما نادرست است. شاید بعضی مواقع حس می‌کنید که مغزتان اصلاً کار نمی‌کند و هیچ عکس‌العملی از خود نشان نمی‌دهد.

اما مواقعی هم وجود دارد که ذهنتان به قدری فعال است که می‌خواهید انیشتین را به رقابت دعوت کنید. تنها مشکل موجود این است که این زمان طلایی مواقعی که شما به آن نیاز دارید، ظاهر نمی‌شود.

زمانی که ذهن در حال فوران است تا آنجا که می‌توانید به افکار خود پر و بال دهید. اجازه دهید افکارتان مثل آب آتش نشانی به بالاترین نقطه صعود کنند. هنگامی که برای پرواز کردن به ذهن خود فضا می‌دهید، او شما را به دوردست‌ها خواهد برد و نتایج شگفت انگیزی را به دست خواهد داد.

۳) یک دفترچه یادداشت به همراه داشته باشید

هنگامی که افکار بی نظیر به ذهن شما خطور می‌کنند از ذخیره کردن آن‌ها اطمینان خاطر حاصل کنید.

در این امر به یادداشت‌های ذهنی اکتفا نکنید زیرا ممکن است به دست فراموشی سپرده شوند.

سعی کنید همیشه یک دفترچه یادداشت و یا یک ضبط صوت به همراه داشته باشید به ویژه در کنار تخت خواب خود برای مواقعی که افکار طلایی در حدود ساعت ۲ نیمه شب به ذهن شما خطور می‌کنند.

هنگامی که افکارتان در جایی ثبت شوند، شما به راحتی می‌توانید به آنها دسترسی پیدا کنید و آن‌ها را به سرعت به کار ببندید. افکار بزرگ نیز مانند میوه ها فقط تا زمانی که تازه و شاداب باشند قابل استفاده هستند.

۴) از افکار دیگران بهره بجویید.

بهره جستن از افکار و عقاید دیگران نیز به نوبه خود روش مناسبی برای گسترش ایده‌های شخصی شماست. افراد مختلف دارای نقطه نظرات و چشم اندازهای متفاوتی هستند.

توانایی‌های آن‌ها مختلف است و سوابق و پیشینه‌های متفاوتی دارند. کارکرد ذهن افراد منحصر به فرد است.

با مطرح شدن یک بحث در میان جمع، آن قدر پیشنهادهای مختلف شنیده می‌شود که نیمی از آن‌ها هرگز به ذهن شما نمی‌رسیدند.

به این طریق شما می‌توانید با کوله باری سرشار از افکار متفاوت در جاده تصمیم‌گیری گام بردارید. نسبت به نظر هیچ‌کس بی توجهی نکنید.

شاید در نگاه اول احمقانه به نظر برسند اما شاید مانند صدف‌هایی باشند که در خود گوهرهای گران قیمتی را جای داده‌اند.

درست نیست که در مورد نظر دیگران به قضاوت بنشینیم سعی کنید به جای قضاوت‌های بیهوده آن‌ها را سبک و سنگین کرده و در امور روزمره خود به کار بندید.

۵) تغییراتی در محیط اطراف خود ایجاد کنید.

گاهی اوقات تنها چیزی که باعث می‌شود ذهن خسته شما را دوباره به کار اندازد، تغییر وضع ظاهری محیط اطرافتان است. اگر چشم‌انداز پیرامون شما تغییر کند، ذهن شما نیز به صورت ناخودآگاه به سمت یک دیدگاه جدید تغییر جهت می‌دهد.

اگر تمام مدت در پشت میز خود بنشینید ذهن خود را در آن شرایط محدود می‌کنید و هیچ فضایی برای برانگیختگی او باقی نمی‌گذارید.

بنابراین می‌توانید پیاده روی کنید، به باشگاه ورزشی بروید، کنار آب رود بنشینید و در کل به یک مکان جدید قدم بگذارید تا ذهن شما نیز بتواند آزادانه به تمرین و تقلا بپردازد.

۶) بر روی شکاف میان دو نسل خط بطلان بکشید.

ذهن کودکان تر و تازه و شاداب است. آنها جسور هستند. به جهان با شگفتی می‌نگرند و مانند بزرگترها پاکی و معصومیت خود را از دست نداده‌اند.

با کودکان پیرامون مسائل مختلف صحبت کنید تا با نقطه نظر ساده و بی‌آلایش آنها آشنا شوید. عقاید آن‌ها شما را به تعجب وا می‌دارند.

آن‌ها قصد تاثیرگذاری در دیگران را ندارند و همه چیز را تنها با اتکا بر پاکی و صداقت بیان می‌کنند. از سوی دیگر با افراد سالخورده و مسن نیز مشورت کنید. آن‌ها مدت‌ها پیش با تمام این مشکلات مواجه شده‌اند و با آن دست و پنجه نرم کرده‌اند.

۷) به رفیق شفیق خود مراجعه کنید.

همه ما دوستی داریم که به نظر می‌رسد توانایی پاسخ به تمام مسائل و مشکلات ما را دارد. چرا تنها در مورد مشکلات شخصی از او کمک می‌خواهید؟ بد نیست گاهی در مورد مسائل مهم‌تر نیز از او یاری بجویید.

۸) به توانایی‌های خود اتکا کنید.

قواعد و اصول کلی را برای یک لحظه هم که شده فراموش کنید. این رهنمون‌ها در جای خود مفید هستند اما ممکن است قدرت داشتن دید وسیع را از شما بگیرند و اجازه دیدن چشم‌اندازهای متفاوت را به شما ندهند. کمی جسارت به خرج دهید و سیستم‌های فعلی را زیر سوال برید.

۹) در حیطه کاری خود به فعالیت بپردازید.

خیلی خوب است که به ذهن خود اجازه دهید آزادانه به گردش بپردازد. اما این گردش باید در حیطه دانش شما انجام پذیرد. اگر دانش‌آموز هستید لازم نیست راه‌حلی برای مشکلات  اقتصادی پیدا کنید.

افکار شما تنها در حیطه‌ای که مهارت دارید خوب کار می‌کند. اگر نیاز به ورود به قلمرو دیگری را دارید بهتر است قبل از هر کار با یک متخصص مشورت کنید و اجازه انجام کلیه امور را به دست او بسپارید تا با استفاده از دانش و تخصص خود عمل کند.

۱۰) به ذهن خود آزادی عمل دهید.

آیا با تمرین‌های رایج نویسندگان آشنایی دارید؟

آنها برای مبارزه با محدودیت‌ها یک روش بسیار جالب را برگزیده‌اند. فقط کافی است قلم را بر روی کاغذ گذاشته و هر آنچه که در ذهنتان است را بر روی کاغذ بیاورید.

می‌توانید از مشکلات شروع کنید و به دنبال هیچ گونه ارتباطی در دست نوشته‌های خود نباشید. مهم نیست که تا چه حد عبث و نامعقول به نظر می رسند.

بعداً می‌توانید آنها را سازماندهی کنید، در آخر نیز امکان دارد به چیزی دست پیدا کنید که بیهوده و بی ربط باشد اما چیزی که در این مبحث حائز اهمیت است این است که شما به ذهن خود اجازه غرق شدن در مسائل مختلف را داده‌اید و این خود یک امتیاز محسوب می‌شود. شاید به نتیجه‌ای برسید که سال‌ها منتظر آن بوده‌اید.

۱۱) ایده‌های گذشته را از نو بسازید.

افکار شما مثل کامپیوتر هستند. هر چند وقت یک بار نیاز است که سخت افزار آن را ارتقا دهید.

ایده‌های بزرگ گذشته را پیش روی خود بگذارید و بر روی آنها عملیات نوسازی انجام دهید. آنها را اصلاح کنید. ضمائم لازم را نیز برای تقویت هر چه بیشتر به آنها بی‌افزایید. این کارها را می‌توان با نوشتن عقاید اولیه خود بر روی کاغذ و نظم دادن به آشفتگی ذهنتان انجام دهید. بهتر است در انجام آن تعجیل کنید.

۱۲) از الهه وجودتان یاری بخواهید.

آیا یک شی، آهنگ، مکان و یا یک شخص خاص وجود دارد که حضور و یا تجسم او برای شما خوشایند بوده و به ذهنتان نیرویی همچون قدرت موتور جت می‌دهد. تنها یک چنین چیزهایی هستند که شما را به سمت ابتکارات بدیع رهنمون می‌سازند.

از وجود آن بهره بجویید و اجازه دهید تا انوار طلایی آن به درونتان نفوذ کند و ذهن شما را دربرگیرد.

برای افزایش حافظه در کودکان و بزرگسالان می‌توانید کتاب زیر را تهیه نمایید:

راهکارهای افزایش حافظه فعال(نسخه چاپی)