نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

بازی درمانی

بازی درمانی یکی از روش های موثر در درمان مشکلات رفتاری و روانی کودکان است. به طور کلی بازی

نقش موثری در رشد کودک دارد و در خلال بازی می توان به بسیاری از ویژگی ها، مسائل و رشد کودک پی برد.

بازی های کودکان مختلف و نوع ویژگی هایی که از خود ظاهر می سازند تفاوت هایی با یک دیگر دارند.

هر چند نوع بازی ها در گروه های سنی و بچه های گروه سنی مشترکاتی دارد، اما نوع شرکت کودک در

بازی اهمیت ویژه دارد. بازی درمانگر در واقع از موقعیت بازی برای ایجاد ارتباط با کودک استفاده می کند

و تلاش می کند به تخلیه ی هیجانی و حل و فصل مشکلات او در زندگی عادی اش بپردازد.

نقش بازی درمانی

بازی یک ابزار طبیعی است که کودکان از طریق آن می توانند خودشان را بیان کنند و موجب بر

انگیخته شدن افکار و کسب تجربیات و نتایج زیاد می گردد.

در مواردی نیز بازی می تواند نقش درمانی داشه باشد. بازی درمانی یکی از رایج ترین شیوه هایی است که

اغلب روان شناسان بالینی، روان تحلیل گران و مشاوران برای درمان مشکلات عاطفی کودکان به کار

می برند.

کودکی که موقعیت مصاحبه رسمی ممکن است برایش تجربه ای ناراحت کننده باشد، هنگامی که

وسیله بازی آشنایی را می ببیند، احساس راحتی بیشتر می کند.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

بازی در درمان کودکان یک وسیله  و ابزار ارتباطی است که با کلمات یعنی وسیله ارتباط بزرگسالان قابل

مقایسه است.

انواع بازی و اسباب بازی، کلمات کودکان هستند و اگر آن ها به دقت انتخاب شوند می توانند فرصتی برای

کودکان فراهم آورند تا احساسات و مشکلات خود را همان گونه که تجربه کرده اند بیان دارند. بنابراین

بازی به عنوان یک وسیله با  بازی به عنوان یک تکنیک متفاوت است. همچنان که کلمات نیز بر اساس

نحوه ی  استفاده از آن ها متفاوت هستند.

بازی زمانی که برای اهداف تشخیصی و درمانی به کار می رود، یک تکنیک است.

تعریف بازی درمانی

بازی درمانی کاربرد موقعیت های بازی در یک زمینه درمانی است. این تکنیک بر اساس انعکاس رفتار

کودک است.

باید احساسات کودک را طوری شناسایی کرد و آن را به کودک منتقل کرد که کودک نسبت به اعمال و رفتار

خود آگاه شود.

بازی سلول بنیادی رشد روانشناختی کودک است و بازی درمانی راهبرد بنیادی کار با کودک است.

بازی درمانی مجموعه ای از مهارت های بنیادی کار با کودک در حوزه های روان شناسی، مشاوره،

توانبخشی وآموزش است.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

در بازی درمانی، کلامی ساختن چیزی که غیرکلامی است یا هوشیار سازی آن چه نا هوشیار بوده است یکی

از جالب ترین و بدیع ترین فعالیت های بازی درمانگر محسوب می شود. اوست که تلاشی را با کمک

بیمار/مراجع فراهم سازد.

اصول بازی درمانی

اسکلاین در سال ۱۹۸۲ اصول پایه ای را برای اجرای روش بازی درمانی معرفی می کند و معتقد است

بدون رعایت این اصول رابطه و شرایط اولیه برای بازی درمانی ایجاد نخواهد شد.

درمانگر باید به توسعه یک رابطه گرم و دوستانه با کودک بپردازد.

این رابطه اهمیت شایان توجهی بر موثر بودن این روش خواهد داشت. شاید درمانگر ناچار شود برای ایجاد

چنین رابطه ای ویژگی هایی  را در موقعیت بازی بپذیرد.

همانطور که در شیوه های روان درمانی بزرگسالان ایجاد رابطه مفید بسیار ضروری و در واقع اساس

کار است، در بازی درمانی کودکان نیز ایجاد چنین رابطه ای گام اول در شروع درمان است و بدون

آن هیچ پیشرفتی در کار درمان بوجود نخواهد آمد.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

درمانگر پذیرش بدون قید و شرط از کودک داشته باشد. به عبارتی کودک بدون در نظر گرفتن ویژگی های

خوب وبدی که دارد مورد پذیرش قرار بگیرد.

عکس این حالت زمانی اتفاق می افتد که درمانگر والدین یا اطرافیان به کودک چنین

می گویند: (چون این کار بد را انجام دادی دیگر دوستت ندارم)، گفتن چنین مطالبی به کودک یا ایجاد شرایطی

که چنین پیغامی را به کودک برساند، در کودک احساس پذیرش بدون قید و شرط را خدشه دار می سازد.

کودک لازم است احساس کند او را بدون در نظر گرفتن کارهایش دوست دارند، او موجودی ارزشمند است و

اگر تنبیهی اتفاق می افتد کاری که توسط او انجام گرفته زشت بوده و نه شخصیت او. بر این اساس درمانگر

تلاش می کند در طول جریان بازی درمانی چنین احساسی در کودک زنده کند.

باید شرایط و موقعیتی حاکی از احساس آزادی برای کودک بوجود بیاید.

بازی درمانگر این کار را با کنار گذاشتن روش های محدود کننده و سخت گیرانه انجام می دهد، تا کودک

احساس آزادی کند.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

این آزادی، آزادی در عمل و رفتار و همچنین آزادی در احساس شامل را شامل می شود. به طوری که بتواند

احساسات خود را بدون احساس محدودیت ظاهر سازد.

به عنوان یک مثال در یک جلسه بازی درمانی کودک چنین آزادی را احساس می کند که عروسک کوچکی را

که نمادی از برادر کوچکتر است، مفصلا کتک بزند.

درمانگر حضور فعال و عملکرد سریعی در جریان درمان دارد. بر حسب شرایط و موقعیت هایی که پیش

می آید و رفتارهایی که از کودک سر میزند به موقع وارد عمل می شود و با مداخله مثلا تفسیر احساسات و

استفاده از رفتارهای جایگزین به کودک کمک می کند.

درمانگر توانایی های کودک را مهم و با اهمیت می شمارد و تلاش می کند که در فرصت های مناسب از

آن ها برای حل مشکل استفاده کند.

درمانگر برای این کار باید تلاش زیادی در جهت شناخت کودک و به ویژه  توانایی های او انجام دهد و زیرکانه

از این توانایی ها به نفع کودک استفاده کند.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

به عبارتی به صورت فعالانه ای کودک را در جریان درمان شرکت می دهد و با تاکید بر مهارت های او، او

را در جریان درمان به طور مسئولانه هدایت می کند.

در شرایطی که در جریان بازی درمانی ایجاد می شود بیشترین نقش اولیه را کودک ایفا می کند.

کودک شرایط بازی را می سازد و بازی درمانگر به عنوان هدایت کننده و تفسر کننده، روش های او را

پیگیری می کند.

درمانگر هیچ نوع بازی و شرایطی را برای کودک القا نمی کند و کودک را آزاد می گذارد تا به بازی یپردازد

و درمانگر هوشیارانه بازی او را مورد بررسی قرار می دهد و از آن برای درمان کودک استفاده می کند.

درمانگر تلاش نمی کند که فرآیند درمان را سرعت ببخشد. بازی درمانی به صورت تدریجی ادامه و گسترش

می یابد تا به نتیجه مورد نظر برسد.

در کنار آزادی و اختیار عمل که کودک در جریان بازی دریافت می دارد محدودیت هایی تنها با هدف

نزدیک سازی درمان به دنیای واقعی اعمال می شود و توجه کودک را به مسئولیت خود و احساسات خود

جلب می نماید.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

کاربرد های بازی درمانی

بازی درمانی جهت درمان کودکان ناسازگار و کسانی که نسبت به حل مسائل مربوط به سازگاری مشکل دارند

استفاده می شود.

به روش های مختلف به کودکان کمک می کند، تا احساسات منفی و رویدادهای ناراحت کننده ای را که

نتوانسته اند با آن ها کنار بیایند، درک کنند.

به جای استفاده از روش های درمانی رایج بزرگسالان مانند گفت و گو و توضیح درباره ی چیزی که سبب

ناراحتی آن ها شده است، از بازی برای برقراری ارتباط به شیوه ی خود بهره می گیرند، بدون آن که احساس

کنند دارند بازجویی یا تهدید می شوند.

کودکان از راه بازی، پشتیبانی عاطفی دریافت می کنند  و مطالب زیادی درباره ی احساسات و اندیشه های

خود می آموزند.

گاهی تجربه های سخت و آسیب زای گذشته را در بازی های خود دوباره به نمایش می گذارند تا درک

درست تری از آن ها به دست آورند و بتوانند تسلط بیشتری بر آینده داشته باشند. همچنین می توانند بیاموزند

که چگونه روابط و کشمکش های شان را با شیوه های بهتری مدیریت کنند. بازی درمانی می تواند نتایج کلی،

مانند کاهش اضطراب  و افزایش اعتماد به نفس یا نتایج خاص، همچون تغییر رفتار و بهبود روابط با

اعضای خانواده و دوستان داشته باشد.

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام

همچنین این روش در مورد کودکان خردسالی به کار می رود که مشکلات خانوادگی (مانند جدایی والدین) دارند،

ناخن می جوند، دچار شب ادراری اند، اختلال رفتاری دارند، بیش فعالند، در روابط گروهی موفق نیستند و

یا قربانی سو استفاده از کودکان شده اند.

درمانگرانی که از بازی درمانی استفاده می کنند، معتقدند این روش به کودکان اجازه می دهد جهان را با

مقیاسی کوچک تر با دستان خود بسازد و تحت نفوذ خود درآورد، کاری که در محیط پیرامون هر روز کودک

امکان پذیر نیست.

این نوع درمان در مورد تعلیم و تربیت کودکان استثنایی نیز از جایگاه ویژه ای برخوردار است.

متن فوق از کتاب بازی پدیده ای شگفت انگیز نوشته ندا فاطمی شورابی و مریم قادری می باشد، برای تهیه

این کتاب می توانید به فروشگاه سایت مراجعه کنید و یا باشماره ۲۲۳۰۲۰۹۲ تماس حاصل فرمائید.

پرورش ذهن-دقت وتمرکز
رشد اخلاقی کودکان

ذهن فعال

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

X