نابرابری آموزشی و مدیریت تنوع:
نوشته شده  توسط موسسه پرورش ذهن فرزام


نابرابری آموزشی و مدیریت تنوع

نابرابری آموزشی یکی از بحثهای اساسی در امر تعلیم و تربیت است. این بحث از سوی اندیشمندان مختلفی در طول تاریخ مطرح شده است، و در زمینه های مختلفی مانند نابرابری آموزشی میان زنان و مردان، طبقات کم درآمد و پر در آمد، مدارس خصوصی وغیر خصوصی مورد بررسی قرار گرفته است . تلاش همه ی این متفکران بر آن است که با نابرابری در امر آموزش مبارزه کنند.از جمله، آکادمیسینهای آزادیخواه اعتقاد پیدا کردند که ازمیان تمام نهاد های موجود درجامعه، تنها از طریق سیستم آموزشی است که می توان برابری را در جامعه ایجاد کرد.در صورتی که شواهد نشان می دهد، نظام آموزشی به جای گسترش برابری در جامعه به تداوم نابرابری های موجود در میان نژادها، طبقات و جنسیتها و سایر گروههای اجتماعی منجر می شود . ۱ در حال حاضر آموزش همگانی رایگان تا ده سال و بیشتر برای کودکان الزامی شده است ولی با وجود افزایش جهش در فرصتهای آموزشی ، نابرابری در بهره گیری از آنها هنوز پا برجاست و گروهی از جوانان بسیار زود از نظام آموزشی کناره می گیرند . ۲
در نتیجه ی این کناره گیری نابرابری آموزشی بین افراد جامعه بیشتر می شود و در نتیجه تأ ثیر ژرفی بر دستاوردهای شغلی افراد می گذارد. وبه دنبال آن فاصله ی طبقاتی در جامعه عمیق تر می گردد. بنابراین بسیاری از اقتصاد دانان و جامعه شناسان عامل می خوانند . » سرمایه فرهنگی « تحصلات را ۳ به نظر می رسد نظام حاکم در جامعه موظف است نظام آموزشی مناسبی را ارائه دهد
به طوری که همه ی افراد جامعه بتوانند استعدادهای خود را بروز دهند. یکی از
کشورهایی که در سالهای اخیر تحول زیادی را در زمینه ی فرصتهای آموزشی ایجاد
کرده است کشور ایران است. به طوری که رئیس سازمان سنجش اعلام کر د ( حدود ۵۵۰ هزار نفر در دانشگاه های سراسری ( در کنکور سال ۹۰۰۲ پذیرفته می شوند .
۱ – وود- شرمن ،دیدگاههای نوین جامعه شناسی ، ترجمه ۳مصطفی ارکیا ، کیهان ، ۱۳۳۱
۲ – لنسکی – گرهارد و لنسکی – جن ،سیر جوامع بشری ، ترجمه ۳ ناصر توفیقیان ، شرکت سهامی ، ۱۳۳۱
۳ – لنسکی – گرهارد و لنسکی – جن ،سیر جوامع بشری ، ترجمه ۳ ناصر توفیقیان ، شرکت سهامی ، ۱۳۳۱
۴ – www.gooya.com
۲
با شکل گیری دانشگاههای مختلف مانند دانشگاه آزاد، پیام نور، علمی – کاربردی، و
غیر انتفاعی فرصتهای مناسبی برای جوانان ایجاد شده است تا تحصیلات عالی را طی
کنند. بخصوص که دانشگاههای غیر سراسری در دورترین شهرستانها و روستا های
ایران شعبه دارد.
علاوه بر این در زمینه ی آموزش در سطح مدارس )قبل از ورود به دانشگاه ( نیز
مدارس زیادی ساخته شده است که ورود کودکان را به مدرسه آسان نموده است و
همچنین وجود سازمان نهضت سواد آموزی از عوامل موفقیت در آموزش روستاییان در
ایران است، که علاوه بر سواد آموزی کارگاههای آموزشی مها رت زندگی را برای
روستاییان تشکیل می دهد که در رشد کیفیت زندگی مردم مؤثر است .
فرصتهای آموزشی به ویژه برای آموزش زنان بعد از انقلاب اسلامی رشد زیادی کرده
است و در حال حاضر بیش از ۰۰ درصد دانشجویان را زنان تشکیل می دهند.در نتیجه
این تحول اشتغال زنان هم رشد زیادی کرده است و منجر به عزت نفس بیشتری در آنان
شده است. یکی از دلایل ورود زنان به صحنه جامعه بعد از انقلاب اسلامی ریشه د ر
تعالیمی مانند این که ۳
ز گهواره تا گور دانش بجوی
)یعنی از روزی که به دنیا می آیی تا هنگام مرگ به دنبال دانش باشید ( دارد. در
هر صورت هر چند هم اکنون در ایران همایشهای مختلفی برای بررسی علل و نتایج
ورود جوانان و به ویژه زنان به صحنه ی آموزش و اشتغال زنان برگزار می شود، ولی
به طور کلی این امر هم در رشد تعالی فردی و جمعی جوانان به ویژه زنان و همچنین
به رشد توسعه ی جامعه کمک کرده است.
مدیریت تنوع با در نظر گرفتن استعداد افراد
همان گونه که اشاره شد بحثهای نابرابری آموزشی در همه ی کشورها و از جمله ایران
از سوی صاحبنظران آموزشی همیشه مطرح می شود. و دولتمردان را در جهت ایجاد
فضاهای آموزشی مناسب، کاهش هزینه های آموزشی، ایجاد فرصتهای آموزشی برای
طبقات کم در آمد و زنان و… ترغیب می کند. ولی نکته ی دیگری که نباید از آن غافل
شد بحث کیفیت آموزشی است. امروزه علاوه بر این که جوامع خواهان برابری در
آموزش هستند به کیفیت آموزش نیز بها می دهند.
نظریه های مختلفی مانند هوشهای چند گانه ی گاردنر و یا نظریه ی جان هالند در زمینه
ی استعداد افراد، سبب شده این رویکرد که یادگیری از روشهای مختلفی صورت می
۳
گیرد پررنگتر شود. افراد می توانند دارای هوش کلامی، هوش طبیعی، منطقی یا
استدلالی باشند، یا اینکه دارای هوش هنری مانند طراحی، نقاشی، مجسمه سازی و
موسیقی باشند و یا اینکه عده ای از آنها بتوانند براحتی نقشه ها، تصاویر و نمودار ها را
رمز گشایی کنند. و یا افرادی بتوانند حرکات بدنی مانند شبیه سازی، انجام دهند. و یا
دسته ی دیگری از افراد به انجام مشارکتی فعالیتهای گروهی علاقه دارند و به فعالیتهای
گروهی و ارتباط دوستانه برقرار کردن می پردازنند و یا گروهی فعالیتهای انفرادی را
ترجیح می دهند . ۵
در صورتی که نظام آموزشی بتواند شرایطی را در مراکز آموزشی ایجاد نماید که
هرفرد با توجه به ویژگیهای درونی و نوع غالب هوشی که دارد از وسایل آموزشی
استفاده نماید یادگیری راحتر و سریعتر انجام می گیرد. چه بسا برای فهم مسائل ریاضی
و یا ادبیات به فراگیران هزینه های زیاد ی پرداخت می شود، در صورتی که با شناخت
بهتر فراگیر و ایجاد شرایط لازم یادگیری ممکن است مسائل ریاضی، ادبیات یا علوم
اجتماعی و… از طریق شبیه سازی، نمایش، موسیقی و… براحتی قابل فهم شوند. بحث
کیفیت آموزشی یکی ازدغدغه های مهم در کشور ایران نیز می باشد و دست اندر کاران
تعلیم و تربیت تلاش دارند با ایجاد مباحثی مانند مدیریت پژوهش، مدیریت دانش و
مدیریت تنوع ، نابرابری در کیفییت آموزشی را حل نمایند . و اعتقاد بر این است که در
مدیریت پژوهش می توانیم سرمایه های فردی و در مدیریت دانش سرمایه های اجتماعی
را ارتقاء دهیم. و با مدیریت تنوع یادگیری را تسهیل نموده و فراگیران را در زمینه های
مختلفی همچون مهارتهای بازاریابی، کار آموزشی، فعالیتهای مبتنی بر کار تیمی و…
هدایت کرده و مهارتها و تجارب فردی را به طور آگاهانه ای رشد دهیم .
در حال حاضر در ایران یکی از نگرانیهای والدین در هنگام ثبت نام دانش آموزان در
مدارس یا قبولی در دانشگاه کیفیت آموزشی این مراکز می باشد و اینکه تا چه اندازه ای
یک مدرسه یا دانشگاه به مباحث جدید در امر کیفیت آموزش توجه می کند. بنابراین
متخصصان علوم تربیتی را وادار کرده است که نه تنها به نابرابری آموزشی بلکه به
نابرابری کیفیت آموزشی هم فکر کنند و این به این معنا است که دولتمردان نه تنها باید
به فکر آن باشند که تعداد مدارس و دانشگاهها متناسب با رشد جمعیت باشد و یا اینکه
تبعیض در ایجاد شرایط مناسب ورود به فضاهای آموزشی را کاهش دهند و یا تبعیض
جنسیتی در ورود به مراکز آموزشی را کم کنند بلکه باید به نوع آموزش، نحوه ی
آموزش و ارتقاء روشهای تدریس نیز توجه کنند بنابراین مباحث کاهش نابرابری در
کیفیت آموزشی پررنگتر از بحث کمیت آموزشی شده است .
۵ مجله روان ، » آموزش برای همه « – بازرگان – عباس ،محیط فراگیر پسند ۳ موردی ا ز نوآوری آموزشی و کاربرد آن در تحقق هدفهای
شناسی و علون تربیتی شماره ۲ تابستان ۱۳۳۳__

.

در صورت نیاز مرکز پژوهشی پرورش ذهن فرزام با ارایه پک دقت و تمرکز، برگزاری کلاس های خصوصی در منزل شما یا در مرکز می تواند مهارت دقت و تمرکز را در کودک شما افزایش دهد