چگونه از فرزندمان یک کارآفرین خلق کنیم؟

کودکان توانایی تفکر را دارند و امکان رشد و پرورش این مهارت های گوناگون را نیز دارا می باشند. کارآفريني به عنوان موتور محرکه توسعه اقتصادي و اجتماعي نقش اساسي درفرآيند توسعه جوامع دارد. لذا ایجاد و پرورش تفکر کارآفرینی در کودکان علاوه بر این که امکان پذیر می باشد، گامی مؤثر و مفید در جهت رشد و تعالی کشورعزیزمان نیز است.

تعاریف کارآفرینی :

تعاریف گوناگونی از کارآفرینی ارائه شده است که در این جا به چند مورد از آن ها اشاره می گردد.

  • كارآفرینی شكل ویژه‌ای از نوآوری است و عبارت از پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز ایده‌های خلاق برای ایجاد كسب‌وكار جدید یا یك ابتكار جدید در درون كسب وكار موجود می‌باشد. (آمابلی[1] ، ترجمه قاسم زاده:1378)
  • کارآفرینی فرآیندی است كه در آن اختراع به مرحله عمل در آمده و ایده‌ای خام به عملیاتی كه از نظر اقتصادی معتبر می باشد، دگرگون شده است (آمابلی، ترجمه قاسم زاده:1378)
  • از نظر کرایزنر[2] کارآفرینی بر بهره برداری از فرصت های کشف نشده تاکید دارد. (احمد پور و مقیمی: 1385)
  • تیمونز کارآفرینی را خلق چیزی ارزشمند از هیچ تعریف می نماید.(مقیمی: 1383)

 

بررسي نتايج نهايي مقاله" آموزش کارآفريني در هزاره جديد؛ زيرساختي براي اشتغال دانش آموختگان آموزش عالي"  نشان داد که اغلب متخصصان معتقد بودند که در گستره جهاني شدن، آموزش سبک تفکر و فرهنگ کارآفرينانه مي تواند راهکار ارزشمندي براي کارآفريني و اشتغال دانش آموختگان آموزش عالي باشد.( حسینی لرگانی و همکاران: 1387). پژوهش ساعی و ولی پور حاکی از تأثير ايجاد تفكر كارآفريني برتوانمندسازي افراد دارد. آنان معتقدند كه كارآفريني ازعوامل بسيارمهم واساسي دررشدوتوسعه اقتصادي جوامع به شمارمي رود لذا توجه بيشتربه اين امر از اهميت قابل توجهي برخوردار است.(ساعی ارسی و ولی پور:1388) . از طرفی تغییر رویکرد افراد از کاریابی به کارآفرینی فرایندی است که باید از سالهای کودکی آغاز گردد. براي دست يابي به اين منظور به نظر مي رسد بايد تغييراتي در نوع و روش آموزش انجام شود.(طالبی و زارع یکتا: 1387). بنابراین نوشتار حاضردر ادامه با بررسی ویژگی های افراد کارآفرین به دنبال راهکارهایی برای ایجاد تفکر کارآفرینی در دوران کودکی به خصوص در دوران پیش دبستان است.

ویژگی های کارآفرین :

برای کارآفرینی ویژگی های مختلفی شناسایی شده است. روان شناسان به ویژگی های شخصیتی کارآفرین توجه نموده اند . هدف آن ها در واقع شناسایی چگونگی ایجاد این ویژگی های متمایز کننده بوده است. از اوایل دهه شصت توجه جامعه شناسان و روان شناسان به ویژگی های دیگری که باعث پرورش کارآفرینی می گردد توجه نمودند که متغیرهای جمعیت شناختی است.(احمدپورداریانی و مقیمی:1388)

  نمودار شماره 1 – ویژگی های کارآفرین

کمیسیون اروپا برای گسترش و تسهیل کارآفرینی ایجاد قالب ذهنی مناسب در افراد و آموزش از سطوح پایین آموزش و پرورش را پیشنهاد نموده است و کشور های آسیایی  نیز پروژه هایی را در این راستا به کار گرفته اند . یکی از استراتژی هایی که مالزی برای توسعه کارآفرینی این کشور به کار برد ایجاد وزارت پرورش کارآفرین است. آموزش یکی از مهم ترین ساختارهای این وزارتخانه است. این آموزش با هدف پدیدآوردن فرهنگ كارآفرینی انجام می پذیرد و وظیفه آن ترویج فرهنگ كارآفرینی درجامعه، به گونه‌ای كه دانش‌آموزان مدارس و مؤسسه‌های آموزشی بالاتر (IHL) را در بر بگیرد است. (وایترو[3]:2010)

در ایران پژوهش های زیادی در راستای ویژگی های شخصیتی کارآفرینی افراد و بررسی وضعیت موجود صورت گرفته است. متاسفانه وضعیت در حد مطلوب نیست . در پژوهشی ويژگي پنجگانه کارآفريني تحت عناوين توفيق طلبي، استقلال طلبي، خطرپذيري، خلاقيت و عزم و اراده براي ارزيابي نيم رخ کارآفريني دانشجويان ، اندازه گيري شده است. مطابق نتايج نظرسنجي از 2843 نفر از دانشجويان ، در حدود 21 درصد داراي ويژگي هاي کارآفريني هستند. به طور کلي ميانگين امتياز کارآفريني دانشجويان برابر 92/31 بود که با حداقل ميانگين قابل قبول (امتياز 37) تفاوت بسيار فاحشي دارد.

از سوي ديگر، مقايسه هر يک از ويژگي هاي پنجگانه کارآفريني نشان مي دهد که ويژگي عزم و اراده (با ميانگين 8/7) در مقايسه با ساير خصيصه ها وضعیت نامناسبی دارد. امتياز ويژگي هاي توفيق طلبي، استقلال طلبي، خطرپذيري و خلاقيت دانشجويان، فاصله کمي با حداقل امتياز قابل قبول دارند.(زالی، مدهوشی و کردنائیج: 1386)

نتیجه گیری:

با توجه به مطالب فوق الذکر، ایجاد تفکر کارآفرینی در کودکان ضرورتی غیرقابل انکار می باشد. روان شناسان معتقدند پنج سال اول زندگی بیشترین تاثیر را در زندگی شخص دارد.این دوران، زمانی است که جو اجتماعی، اقتصادی، فیزیکی و روانی اطراف کودک ، اثر همیشگی بر شخصیت او دارد. مطالعات مربوط به گذشته کارآفرینان موفق نشان می دهد که آنان از خانواده هایی که ارزش های خاصی برای استقلال و اتکا به خود قائل اند بیرون می آیند. آموزش پوشیدن لباس، بستن بند کفش، عبور از خیابان و انتخاب دوستان و در کل آموزش استقلال در دوران پیش دبستان گام کوچکی در راه تبدیل کودکان امروز به کارآفرینان فردا است. کودکانی که یاد می گیرند چگونه اوقات فراغت خود را با کارهای هنری و ساخت کاردستی پر نمایند ، دارای تفکر خلاق و توفیق طلبی هستند.داشتن اولیایی در مشاغل تجارت و شبیه آن کمک بزرگی در پرورش تفکر کارآفرینی در کودکان است . افراد موفق در این حوزه در سنین کودکی با مفاهیمی همچون فروش، شمارش پول، پول خرد کردن و ... آشنا شده اند. ایجاد تفکر مثبت اندیشی و ایجاد تفکر خلاق در سوق دادن کودکان در این راه کمک شایانی می نماید.  توجه به واحد کار پول و خرید و فروش که معمولاً در اکثر پیش دبستانی های کشور ارائه می شود در این زمینه یاری رسان است. ایجاد هر یک از ویژگی های ذکر شده و ارائه راهکارهای مناسب آن در یک دوره کوتاه قطعاً برای رشد و توسعه تفکرکارآفرینی در ذهن آینده سازان کشور مناسب نمی باشد و نیازمند برنامه ریزی منسجم و دراز مدت است. امید است که در سال تولید ملی تمامی اولیای عزیز گامی در جهت ایجاد تفکر کارآفرینی در کودکان بردارند.    

زهرا امیرآتشانی، دکتری تحقیقات آموزشی

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید