راهکارهای  پرورش هوش در کودکان( قسمت اول)

دکتر زهرا طالب ، هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران ، مؤسسه فرهنگی هنری پرورش ذهن فرزام

بزرگی می گوید : اگر می خواهید برای کودک خود سرمایه ای بعنوان ارث باقی بگذارید بهترین کار آنست که تا زمانی که در قید حیات هستید بر روی هوش کودک خود سرمایه گذاری کنید تا گرانبهاترین سرمایه و ارث را به او هدیه دهید .

 این سوال همیشه در ذهن شما مطرح است . بهترین روشی که می توانم کودکم را آموزش دهم  چیست ؟ چگونه میتوانم بر روی هوش  کودک خود سرمایه گذاری کنم ؟ از چه سنی باید کودک خود را آموزش دهم؟ آیا هوش ارثی است یا اکتسابی؟ 

مجموعه مقالات حاضر به شما کمک می کند تا با ضرورت سرمایه گذاری بر روی هوش کودکتان آشنا شده و بدانید تصور اینکه  کودک شما تنها  یک هوش دارد  که از  والدین خود به ارث برده است و آن بهره هوشی  ( IQ) می باشد اشتباه است . زیرا شخصی به نام گاردنر هوش افراد را  به 9 گروه طبقه بندی کرده که تحت تاثیر وراثت نبوده و در محیط می تواند پرورش پیدا کند . بنابراین طبق نظر گاردنر اگر کودک شما نمی تواند امور ریاضی و اعداد را به خوبی درک کند دلیل بر کم هوشی او نیست بلکه ممکن است هوش موسیقی او بالاتر باشد و بهتر شعر بخواند و احساسات قوی تری داشته باشد . یا اگر هر چقدر برای کودکتان با کلام توضیح می دهید که امری را انجام ندهد و او به شما توجه نمی کند ممکن است کودک شما هوش کلامی پایین تری داشته باشد و در عوض هوش بدنی بالاتری دارد و شما از طریق بازی و فعالیتهای ورزشی می توانید کودکتان را با خود همراه کنید . لذا آشنایی با این هوش ها به شما کمک می نماید تا بتوانید با کودکتان ارتباط برقرار کرده و علایق او را شناسایی کنید و علاوه بر آن که بهتر می توانید کودکتان را آموزش دهید توانمندیهای او را شناسایی کرده  و پرورش دهید .

تحقیقات نشان میدهد  بهترین سن سرمایه گذاری بر روی هوش کودک هفت سال اول زندگی او می باشد . 50 درصد هوش هر شخص تا 4 سالگی رشد می کند، 30 درصد تا 8 سالگی و 20 درصد باقی مانده هم تا 17 سالگی کامل شده و از آن به بعد هوش با سرعت نا محسوسی رشد می کند و تنها تجارب افراد افزایش می یابد . محیط خانوادگی ،  نوع تعلیم و تربیت و میزان حوصله و وقت گذاری شما در سنین پایین در افزایش بهره هوشی اثر می گذارد. همچنین رابطه عاطفی ای که با فرزند خود برقرار میکنید ، وجود امكانات و اسباب بازیهای متنوع در سنین پایین برای كودك در رشد هوش تاثیر بسزایی دارد. كودكانی كه تنبیه می شوند ودر خانواده های بسته رشد می كنند، در بزرگسالی ضرایب هوشی پایین بدست می آورند. تاثیراتی كه عامل وراثت بر هوش میگذارد، تقریبا ثابت و دائمی می باشد.  با این حال در تاثیر گذاری عامل محیط نیز شكی وجود ندارد. 

 چهار عامل محیطی كه بر هوش کودک شما  تاثیر می گذارد عبارتند از : انگیزه های محیطی، انگیزه های عاطفی، میزان تحصیلات پدر و مادر و مسائل بهداشتی- پزشكی. دو عامل اولی را عوامل قطعی تاثیر گذار بر هوش دانسته و دو عامل بعدی را جزء عوامل احتمالی تاثیر گذار بیان كرده است . بیشتر افراد خلاق و موفق از لحاظ درسی و هوشی را كه امروزه می بینیم، اكثرا در محیط هایی زندگی می كرده اند كه از لحاظ امكانات در دسترس و عواطف خانوادگی و محیط اجتماعی – اقتصادی غنی و در سطح بالا بوده است. پس هر چقدر شما بعنوان پدر و مادر  سطح علمی و آگاهی خود را در زمینه مسائل هوشی و تربیتی کودک بالاتر ببرید ، کودک باهوش تری تربیت خواهید کرد . اکثر دانشمندان و فیلسوفان بزرگ دنیا از افلاطون و ارسطو گرفته تا فلاسفه عصر حاضر معتقدند 7 سال اول زندگی کودک مهمترین دوران زندگی او را تشکیل می دهند .  در حقیقت سه  سال  اول  زندگي کودک   قطعي  ترين   دوران  پرورش  و  تقويت   هوش  و  استعداد هاي  ذاتي او می باشد . در  شش  سالگي  بچه  ها  قادرند  با  شادي   و تفريح   مباني  علوم  فيزيك  و رياضي  را  در مغز  در  حال  رشد  خود  پايه  ريزي  و  ضبط  نمايند  و  حتي  به  چند  زبان  خارجي  با  لهجه ي مادري  آن  كشورها  مكالمه  كنند  و  به  خواندن  كتبي در  حدود  سوم   ابتدايي  و  حل مسايل  ساده  رياضي  مبادرت ورزند. اطفال  كوچك شما به آموختن  عشق  مي  ورزند  و  با  اشتياق  زياد  به  آموزش  به  دنيا آمده  و  اين  احساس  را در خود حفظ  مي  كنند ،مگر آن كه ما  مزاحم  آنها شده ،آنها  را  آزرده و  به  طريقي،اين  احساس  را  در  آنها  خفه كنيم .كودكان  تازه راه  افتاده  دائما  در  حال  آموختن  هستند  و  انسان  نمي  تواند  آنها  را  وادار  به  استراحت  و  غذا خوردن  كند  و حتي  بازي  مانع  آموختن آنها  نيست.يك  كودك 4  ماهه  شوق  آموختن  دارد  و  اسباب  بازيها نظير جغ جغه موقتا  او  را  آرام مي كند  و  پس  از مدتي  آن  را  رها كرده  و  تمرين  خود را  از  سر مي گيرد. يك كودك  شيرخوار  با ولع حروف  با  صدا و  بي  صدا  را با  هم  مخلوط مي  كند  و  با  شادي  صداهاي بي معني  از خود  در  مي  آورد تا آنكه  به  كمك  والدين ،اولين كلمه  با معني  را تلفظ كند . هيچ  كس  او  را  وادار  به  اين  كار  نمي  كند و او به  ميل  خود  اين  كار  را  انجام  مي  دهد.  لذا هر چقدر در سالهای اولیه زندگی کودکتان بر روی هوش او سرمایه گذاری کرده و در این مزرعه دانه بکارید در سالهای بعد بازده و محصول آنرا برداشت خواهید کرد . در   مقالات بعدی  شما با انواع هوش کودکتان  آشنا خواهید شد.