راه حل یابی و تفکر

نوشته شده توسط موسسه پرورش ذهن فرزام :

 

هدف اصلی از آموزش مهارت های خود تعلیمی / حل مشکل، راه حل یابی و تفکر پیایند اندیشی است . ضروری است برای کودکان توضیح دهیم در مواقعی که مشکل وجود دارد، در نظر گرفتن راه حل ها یا گزینه های متفاوت تا حدی می تواند مفید واقع شود و باید یاد بگیر یم به نتایج و عواقب ناشی از اجرای هر یک از راه حل ها، از قبل فکر کنیم . برای تسهیل این فرایند، ما یک راه حل متفاوت را بکارمی بریم و تفکر پیایند اندیشی را تمرین می کنیم . از کودکان خواسته می شود تا مشکلی را به وجود آورند، سپس از آن ها خواسته می شود در مورد برخی از ره حل های ممکن برای آن مشکل خاص فکر کنند. درمانگر قبل از بحث در مورد برخی از پیامدها ، همه ی راه حل ها ی مختلف را که کودکان ارائه می دهند، می نویسد . درمانگر در مورد راه حل هایی که مطرح می شود،قضاوت نمی کند. کودکان ممکن است برخی از راه حل های بسیار نامناسب را بیان کنند ، اما هدف ما در این موقع به جای نظرات انتقادی ، ایجاد جرقه فکری است (آن ها را وادار به فکر کردن کنیم ). گاهی یک کودک ممکن است تلاش کند با پیشنهاد دادن راه حل های عجیب و غریب یا راه حل های مختلف نامناسب ، توجه گروه را جلب کند. مؤثرترین را این است که ما به خودمان یا سایر اعضای گروه اجازه ندهیم با واکنش نشان دادن نسبت به چنین پیشنهادات عجیب و غریبی، از موضوع اصلی دور شوند، ولی به راه حل های بسیار متفاوت بیشتر از طریق گفتن «این یک ایده است، طرح بعدی چیست؟»پاسخ دهیم، به عبارت دیگر، برای ارائه راه حل های اضافی به آرامی و با ملایمت بر توانایی گروه تأکید کنیم . بعد از اطمینان از تسلط کودکان در ارائه ی راه حل های مختلف برای یک مسئله، درمانگر بعداً می تواند آن هارا دربحث پیرامون ارزیابی پیامدهای هر یک ازراه حل های ممکن ومتفاوت هدایت کند. بحث پیرامون پیامدها باعث تشویق کودکان می شود که از قبل نسبت به پیایندهای رفتاری و عاطفی خودشان ودیگران فکر کنند.درحالی کودکان ممکن است به سرعت پیامدها رابرای دیگران شناسایی کنند، اما آن ها برای فکر کردن به گزینه خاصی که در مورد خودشان احساس می کنند، نیاز به تشویق دارند . درمانگر همه پیامدهای پیش بینی شده را برای راه حل های ارائه شده، می نویسد. بعد ازاین که گروه برا ی هر یک از راه حل های مختلف تمام پیامدهای پیش بینی شده را برای راه حل ارائه شده،می نویسد. بعد از این که گروه برای هر یک از راه حل های مختلف تمام پیامدهای احتمالی را بیان کرد،به کودکان اجازه داده می شود در مورد راه حلی، که بهترین راه حل است، تصمیم بگیرند یا اظهار نظر کنند. مثال زیر مربوط به راه حل احتمالی و تمرین تفکر پیایند اندیشی است که به وسیله درمانگر و یک گروه از کودکان ارائه شده است . درمانگر به دنبال بحث پیرامون یک مشکل، مثلاً اگر فردی شما را هل دهد، چه کار می کنید؟ راه حل های و پیامدهای مختلف را روی تخته می نویسد:

 

 پیامدها:

·          او من را از پشت هل می دهد .

·          ما هر دو عصبانی تر می شویم .

·          ما ازطرف معلم دچار مشک می شویم .

·          ممکن است من احساس خوبی از هل دادن او داشته باشم امااحساس بدی هم دارم وآن این است که ممکن است دچار دردسر شوم.

 

·          او مرایک بی عرضه صدا می زند .

 

·          معلم او را هل می دهد .

 

·          معلم به من می گوید خودت برخورد کن .

 

·          گاهی ممکن است احساس بچگی کنم .

 

·          او به هل دادن ادامه می دهد .

 

·          او ممکن است خسته شودوازهل دادن من خودداری کند .

 

 

·          او دورمی شود .

·          در صورتی که بتوانم او رانادیده بگیرم، می توانم احساس کنم " بر خودم کنترل دارم .

 

راه حل های مختلف:

                                                                                                                      

1-او رااز پشت هل می دهم 

 

 

2- به معلم می گویم .

 

 

3- او را نادیده می گیرم .

پیش بینی موانع

علاوه بر اینکه ما باید توانایی انتخاب بهترین راه حل ممکن حل مسئله موثر را داشته باشیم، باید توانایی پیش بینی موانع و تهیه طرح های پشتیبانی را هم داشته باشیم. درمانگر ممکن است گروه را به بحث پیرامون علت نتیجه بخش نبودن بهترین طرح های ارائه شده در اکثر مواقع، هدایت کند. هدف از این بحث هدایت کودکان به سمت این عقیده است که مومقعی که یک طرح نتیجه بخش نیست، نشان دهنده ی نیازبه طرح جدید است، نه علامتی برای عصبانی شدن یا رها کردن فرآیند حل مسئله. معرفی مفاهیمی در مورد موانع و طرح های پشتیبانی، بااستفاده از مثال هایی در مورد وقایع ورزشی آسان است. برای مثال ما ممکن است در این مورد بحث کنیم چگونه با یک بازیکن حرفه ای، بازی خاصی رادر جمع ارائه می دهد، موقعی که تیم در خطر قرار دارد، او باید دفاع را بفهمد و تصمیم بگیرد که طرح را تغییر بدهد و برای بازیکنانش به طور عینی بیان کند . این مثال خاص معمولاً برای پسران ده تا دوازده ساله خیلی خوب نتیجه بخش است. افرادی که در این مورد بحث می کنند، می گویند اگر آن ها در مورد پیش بینی موانع و استفاده از طرح های پشتیبانی خوب کار می کردند به احتمال قوی گیم های بیشتری را می بردند.

درمانگرباید سعی کند برای آشنایی مثال هایی را انتخاب کند که با فعالیت هاو علاقه ی کاری گروه همخوانی داشته باشند. بعد از درک مفاهیم مربوط به پیش بینی موانع و استفاده از طرح های پشتیبانی ، درمانگر بعداًمی تواند با استفاده ازاین  مفاهیم در موقعیتهای دشوار بین شخصی که معمولاً اتفاق می افتد. بحث را تغییر دهد. مااز کودکان می خواهیم به ایفای نقش موقعیتهایی بپردازند که در آنموقعیت ها، طرح آن ها نتیجه بخش نبودهیا ملزم به استفاده از طرح دیگری بوده اند؛مثال مربوط به ایفای نقش شامل موقعیت هایی مثل موقعیت های زیر می شود:

* نزاع و کشمکش خواهر و برادر که در آن برادر یا خواهر شما تمایل ندارد با یک نظم گروهی به حل مشکل بپردازد.

* موقعیت زمین بازی، جایی که شما سعی می کنید به یک بازی خاص بپردازید، اما بعداًمتوجه می شوید که افراد کافی برای بازی ندارید .

*شما قصد دارید خوراک یاغذای خاصی را تهیه کنید و شروع می کنید، اما بعداً متوجه می شویدکه همه لازم را برای آماده کردن آن غذای

خاص ندارید. همین طور که رهبر گروه از کودکان درخواست می کند که به تمرین این مهارت هابرای ایفای نقش بپردازند، او باید در ذهن

داشته باشد که هدف ازکمک به کودکان صرفاً بازسازی طرح هایی است که برای تخشیص موانع موجودو ایجادطرح های جدید،نتیجه بخش نبوده اند.

  

در صورت نیاز مرکز پژوهشی پرورش ذهن فرزام با ارایه پک دقت و تمرکز، برگزاری کلاس های خصوصی در منزل شما یا در مرکز می تواند مهارت دقت و تمرکز را در کودک شما افزایش دهد